Regering oogst lof met toezegging om de productie van kolen, olie en gas te beëindigen

Nieuwe Spaanse klimaatwet aangenomen: productie fossiele brandstoffen stopt eind 2042

Ministerio para la Transición Ecológica - España (CC BY-NC-SA 2.0)

De doelstellingen van Spanje voor uitstootreductie blijven achter bij andere EU-landen, maar de regering oogst lof met haar toezegging om de productie van kolen, olie en gas te beëindigen.

Een decennium nadat er voor het eerst toe werd opgeroepen, heeft Spanje eindelijk een klimaatwet. Het Spaanse parlement stemde afgelopen donderdag voor de nieuwe wet, die het land verplicht om de uitstoot tegen 2030 met 23 procent te verminderen, in vergelijking met het niveau van 1990. 

De wet staakt met onmiddellijke ingang alle nieuwe vergunningen voor de ontginning en productie van kolen, gas en olie, verbiedt de verkoop van voertuigen op fossiele brandstoffen tegen 2040 en stelt als doel om tegen 2030 74 procent van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen te halen.

De wet staakt met onmiddellijke ingang alle nieuwe vergunningen voor de ontginning en productie van kolen, gas en olie.

De wetgevers zijn het erover eens dat de productie van fossiele brandstoffen op Spaans grondgebied tegen 31 december 2042 beëindigd moet zijn. Ook willen ze subsidies voor fossiele brandstoffen inperken door te verplichten dat deze ‘passend worden gerechtvaardigd door sociale, economische of sociale belangen.’

‘Voor de planeet, voor onze toekomst en voor de volgende generaties. Vanaf vandaag heeft Spanje een klimaatwet waarop we een groene, duurzame, eerlijke en welvarende toekomst voor iedereen kunnen bouwen’, tweette de Spaanse premier Pedro Sanchez na de stemming op donderdag.

De Spaanse minister van Energie en Milieu Teresa Ribera omschreef de wetgeving als ‘een essentiële wet waarop we moeten blijven voortbouwen’. In een interview met de Spaanse krant El Pais erkende Ribera dat de wet “tien jaar geleden al ingevoerd had moeten worden”. 

Spanje is geen koploper 

Het Spaanse streefgetal voor emissiereductie tegen 2030 ligt aanzienlijk lager dan de doelstellingen van andere grote Europese uitstoters. Duitsland kondigde vorige week aan dat het de uitstoot met 65 procent gaat verminderen tussen 1990 en 2030 en het VK heeft toegezegd om in dezelfde periode zelfs 68 procent te verminderen. De EU rondde vorige maand gesprekken af waarin werd besloten om de doelstelling van de unie voor 2030 te verhogen van 40 naar ten minste 55 procent minder uitstoot.

Spanje heeft zijn doelstellingen van het Kyoto-verdrag niet gehaald en heeft het uitstootplafond met meer dan 20 procent overschreden.

Maar in tegenstelling tot het VK en Duitsland is de CO2-uitstoot van Spanje tussen 1990 en 2007 juist gestegen. De emissies liggen momenteel op het niveau van eind jaren negentig. Spanje heeft zijn doelstellingen van het Kyoto-verdrag niet gehaald en heeft het uitstootplafond met meer dan 20 procent overschreden.

Dit is een van de argumenten die de Spaanse regering gebruikt om haar lagere streefcijfer voor 2030 te rechtvaardigen. In vergelijking met een basisscenario voor 2020 behoort het nieuwe streefdoel wel tot de meest ambitieuze van Europa.

‘Het idee is dat als je de huidige uitstoot als uitgangspunt neemt en dan verder vooruitkijkt, Spanje wel in lijn ligt met de EU-doelstellingen en zelfs tot de meest ambitieuze landen behoort’, legt David Howell, hoofd milieubeheer bij de ngo SEO Birdlife, uit. Maar vergeleken met het niveau van 1990 zijn de doelstellingen veel minder ambitieus. ‘Spanje is nog maar net onder het niveau van 1990 gezakt’, zegt hij.

Ambitie kan verder omhoog

Volgens Howell moet Spanje een ‘enorme inspanning’ leveren om de achterstand in te lopen op andere EU-landen, die al langer een CO2-arme weg zijn ingeslagen. ‘Wij vinden dat Spanje zou moeten inzetten op een reductie van 55 procent, als geïndustrialiseerde natie met een historische verantwoordelijkheid’, zegt hij. 

De nieuwe wet stelt dat klimaatdoelen periodiek moeten worden herzien. Een eerste consultatie is al gepland voor 2023. Actievoerders hopen dat de regering ervoor kiest om haar ambitie dan te verhogen. ‘Alleen door de emissiereductiedoelstellingen te verhogen zal Spanje in staat zijn om de klimaatcrisis effectief te bestrijden’, stelt Greenpeace in een verklaring.

‘Alleen door de emissiereductiedoelstellingen te verhogen zal Spanje in staat zijn om de klimaatcrisis effectief te bestrijden.’

Klimaatactivisten hebben de regering opgeroepen om een onafhankelijke klimaatcommissie op te richten die kan adviseren over het verbeteren van de klimaatdoelstelling vanaf 2023. ‘Ik vind het jammer dat de Spaanse klimaatwet geen onafhankelijke commissie van wetenschappelijke deskundigen omvat, en ook geen CO2-budgetten zoals het VK heeft’, zegt Peter Sweatman, directeur van het in Madrid gevestigde consultancybureau Climate Strategy. Desondanks noemt hij de wet ‘een stap in de goede richting’.

Bedrijven moeten met klimaatplannen komen 

Als eerste wet ter wereld eist de Spaanse klimaatwet van alle bedrijven dat zij duidelijke klimaatactieplannen opstellen, met emissiereductiedoelstellingen die over een periode van vijf jaar moeten worden bereikt. ‘Dat is winst voor toonaangevende bedrijven en Spaanse beursgenoteerde bedrijven bij het verminderen van klimaatrisico’s’, aldus Sweatman.

Voor Romain Ioualalen, campagnevoerder bij Oil Change International, is de beslissing om de productie van fossiele brandstoffen in minder dan twaalf jaar te beëindigen ‘een welgekomen ontwikkeling’.

Ioualalen: ‘Dit is extra bewijs dat de escalerende klimaatcrisis betekent dat geen enkel land zichzelf een klimaatleider kan noemen als het geen einde maakt aan de uitbreiding van fossiele brandstoffen en zich voorneemt de productie uit te faseren.’

Dit artikel is eerder verschenen bij IPS-partner Climate Home News.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift