‘Noord-Korea is bang te eindigen zoals Libië en Irak’

De laatste tijd is Noord-Korea weer veel in de media. Wat is er de laatste weken gebeurd en hoe moeten we de gespannen situatie inschatten? MO* ging te rade bij Noord-Korea expert Koen De Ceuster voor duiding over een land in het oog van een internationale politieke storm.

Michael Donovan (CC by-nc-sa 2.0)

 

Op maandag 6 maart vuurde Noord-Korea vier ballistische raketten af. Die raketten landden op minder dan vierhonderd kilometer van de Japanse kust.

Een dag later reageerden de Verenigde Staten kordaat. Trump drukte de Japanse eerste minister Abe Shinzō op het hart de VS en hemzelf honderd procent te vertrouwen.

Als tegenreactie op de raketproeven van Noord-Korea leverden de VS hun Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) systeem, een hoogstaand raketafweringsschild, aan Zuid-Korea.

China is boos

De Chinese overheid reageerde misnoegd op de levering van het THAAD-raketafweringssysteem aan Zuid-Korea. De Chinese minister voor Buitenlandse Zaken Wang Yi liet weten de Noord-Koreanen op de vingers te hebben getikt, maar voegde eraan toe dat de VS het zelf hebben gezocht door ‘grote militaire operaties uit te voeren’ in Zuid-Korea.

Wang Yi zegt de Noord-Koreanen op de vingers te tikken, maar voegt eraan toe dat de VS het zelf hebben gezocht door ‘grote militaire operaties uit te voeren’ in Zuid-Korea.

De Trump-administratie reageerde hierop door te zeggen dat de levering van het THAAD-systeem niet was bedoeld als een bedreiging.

Een week later, op 14 maart, stuurden de Verenigde Staten ‘Grey Eagle drones’, die raketten kunnen dragen. Daarbij benadrukten de VS dat de drones permanent in Zuid-Korea zullen blijven, maar wel ongewapend zijn.

 

VS trekken naar Azië

De VS hebben hun militaire aanwezigheid in Zuid-Korea beduidend verhoogd. De VS stuurden hun Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rex Tillerson, voor een paar dagen naar Azië. Daar sprak hij met de vertegenwoordigers van Japan, China en Zuid-Korea.

Het hoofdonderwerp van de reis was Noord-Korea. De VS willen de volle steun krijgen van Zuid-Korea en Japan en ze hoopten China te overtuigen dat het in ieders voordeel is de druk op Noord-Korea op te drijven.

Michel Temer (CC by-nc-sa 2.0)

 

Op 17 maart zei Rex Tillerson dat een preventieve militaire aanval op Noord-Korea niet uitgesloten is, als de bedreiging van hun nucleaire wapenprogramma een niveau bereikt dat hun ‘aandacht vereist.’

Gemengde berichten, gemengde signalen

Op 19 maart voerde Noord-Korea alweer een raketlancering uit. De test was volgens Kim Jong-un zo geslaagd dat hun raketindustrie aan een ‘nieuwe geboorte’ is begonnen. Volgens de leider is Noord-Korea bijna klaar om intercontinentale ballistische raketten uit te testen.

Drie dagen later, op 21 maart, zei Zuid-Korea de raketlancering van hun buurland te hebben onderzocht en volgens hen was het een flop. De raket zou in de lucht zijn ontploft, berichtte The Guardian.

Op maandag 3 april zei Donald Trump in een interview met The Financial Times: ‘Als China (de situatie met) Noord-Korea niet gaat oplossen, zullen wij dat wel doen.’

‘Als China Noord-Korea niet gaat oplossen, zullen wij dat wel doen.’

Twee dagen na Trumps uitspraak, voerde Noord-Korea alweer een raketlancering uit. Zuid-Korea en Japan veroordeelden de test, de VS hielden zich afzidjig.

‘We hebben genoeg gesproken over Noord-Korea’, dixit buitenlandminister Rex Tillerson.

Op 6 april hebben de Zuid-Koreanen hun eigen raket getest. Die raket heeft een bereik van 800 km en is een sterk afschrikmiddel voor hun buurland, aldus The Guardian.

License to kill

Presidenten Trump en Xi Jinping ontmoetten elkaar begin april in Mar-a-Lago en spraken onder meer over Noord-Korea.

NBC News meldde dat het groen licht gegeven is om nucleaire wapens in Zuid-Korea te installeren en eveneens voor het doden van Kim Jong-un.

Een dag later legt de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad een aantal opties op tafel voor de situatie in Noord-Korea.

NBC News meldde dat het groen licht gegeven is om nucleaire wapens in Zuid-Korea te installeren en eveneens voor het doden van Kim Jong-un.

De Verenigde Staten stuurden daarop een aanvalsgroep naar het westen van de Stille Oceaan zodat ze dicht bij het Koreaanse schiereiland liggen.

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken is China het eens met de Trump-administratie en moet er ‘actie genomen worden.’

CSIS (CC by-nc-sa 2.0)

Rex Tillerson was onlangs in Azië om met Japan, Zuid-Korea en China te spreken over de situatie in Noord-Korea

Moeten we echt bang zijn van Noord-Korea?

‘Op korte en middellange termijn is dat ongegrond’, zegt Koen De Ceuster, Korea-expert aan de Universiteit van Leiden. Noord-Korea blijft wel werken aan zijn wapenprogramma’s, ‘maar dat betekent niet dat ze die ook zouden gebruiken.’

Volgens Koen De Ceuster kijken we onvoldoende naar de beweegreden van Noord-Korea. ‘Noord-Korea voelt zich bedreigd en werkt daarom aan een wapenprogramma.’

De reden waarom ze niet willen onderhandelen is omdat ze eerst op gelijke voet willen staan met de internationale gemeenschap, met andere woorden ook kernwapens bezitten.

© Koen De Ceuster

Korea-expert aan de Universiteit van Leiden

‘Ze zijn bang om te eindigen zoals Libië en Irak.’ Beide staten zijn gezwicht voor internationale druk en hebben ontwapend, waarop er uiteindelijk een internationale interventie volgde. ‘Dat scenario zien ze niet zitten.’

‘Noord-Korea voelt zich bedreigd en werkt daarom aan een wapenprogramma.’

‘We mogen niet vergeten dat de twee Korea’s nog altijd in staat van oorlog zijn’, aldus Koen De Ceuster. Er is nog steeds geen vredesakkoord gesloten. Terwijl Zuid-Korea een veiligheidspact met de Verenigde Staten heeft, staat Noord-Korea er alleen voor.

Op de lange termijn wil Noord-Korea een normalisering van de relaties met de Verenigde Staten. Die normalisering is politiek moeilijk te verkopen in Washington door de aard van het Noord-Koreaanse regime, ‘toch is dat wel de enige duurzame oplossing’, zegt De Ceuster.

Platwalsende Trump

‘President Trump heeft een voorkeur voor kordate actie, zonder zich veel zorgen te maken over de gevolgen van een bruusk optreden’, zegt Koen De Ceuster. Daarom legt Donald Trump alle opties, ook eenzijdige militaire actie, op tafel, voor het geval dat Noord-Korea niet inbindt.

Tillerson’s terughoudende reactie op de laatste raketproef ‘kan twee dingen betekenen.’ Enerzijds gunt de Amerikaanse staatssecretaris Noord-Korea niet langer de aandacht die het zoekt. 

Anderzijds, kan het ook betekenen dat: de tijd van praten voorbij is en er nu maar daden moeten volgen. Volgens de Korea-expert zijn de VS hier echt toe in staat.

Prachatai (CC by-nc-sa 2.0)

De reden waarom ze niet willen onderhandelen is omdat ze eerst op gelijke voet willen staan met de internationale gemeenschap, met andere woorden ook kernwapens bezitten.

China tussen vuren

‘China’s houding is evenwichtiger’, zegt Koen De Ceuster. Ze bekijken Noord-Korea niet in isolement, maar lezen het in context, waarbij Noord-Korea niet enkel ageert, maar ook reageert op de ontwikkelingen om zich heen.

‘Begin met Noord-Korea het gevoel te geven dat het niet in de tang genomen wordt’

De communistische staat begrijpt de bezorgdheid van Pyongyang en wil daarom een duurzame oplossing vinden. ‘Dat is ook de reden waarom de Chinese regering in iedere verklaring de noodzaak van gesprekken beklemtoont’, stelt De Ceuster.

De Korea-expert ziet maar één oplossing. ‘Begin met Noord-Korea het gevoel te geven dat het niet in de tang genomen wordt. Dan neem je het land de argumenten uit handen om het (kern-) wapenarsenaal verder uit te bouwen. Besef echter wel dat het zijn huidige arsenaal niet zal opgeven. De internationale gemeenschap moet inzetten op het onder internationaal toezicht plaatsen van Noord-Korea’s nucleaire wapens.’

LEES OOK

© Brecht Goris
MO*columniste Ching Lin Pang kijkt met enige onrust naar de escalerende ruzie tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea.
Republic of Korea (CC BY-SA 2.0)
In nog een rondje telefoondiplomatie heeft Xi Jinping zijn visie op de Koreaanse crisis tegenover Trump uiteengezet.
Province of British Columbia (CC by-nc-sa 2.0)
Het recente nucleaire akkoord van Iran met zes andere landen, zal vermoedelijk een “positieve impact” hebben op de diplomatie met Noord-Korea, zegt een ervaren Zuid-Koreaanse diplo
Gabriel Prehn Britto
Het was niet evident, maar na lang wachten accepteerde Noord-Korea  het voorstel van Zuid-Korea om later deze week samen te zitten.