Mangroven: belangrijke natuurlijke buffer tegen stormen, overstromingen en kusterosie

VUB en NASA brengen verspreiding mangroves in kaart

Woody Hubbard CC BY 2.0

Mangrovetunnel in Roatan, Honduras

Onderzoekers van VUB en NASA hebben voor het eerst de verspreidingspatronen van mangrovebossen in kaart gebracht. Dat biedt meer inzicht over de bescherming ervan tegen de impact van de klimaatverandering. Mangroven vormen een belangrijke buffer tegen stormen, overstromingen en kusterosie.

Wetenschapers van VUB en het NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL) bestudeerden de wereldwijde verspreidings- en connectiviteitspatronen van mangroven, tropische kustwouden die door de getijden regelmatig worden overspoeld.

Uit hun bevindingen, gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences, blijkt onder meer dat de zaden zich weliswaar vooral via de kustgebieden verspreiden, maar ook de oceanen kunnen oversteken via zeestromingen. Deze inzichten dragen bij tot het beter begrijpen van de manier waarop mangroven, die een uiterst belangrijke ecologische functie hebben, nieuwe gebieden kunnen koloniseren, ook in een veranderend klimaat.

Drijvende zaden

Mangroven produceren zaden en vruchten die enkele dagen tot maanden kunnen drijven, en vervolgens wortels kunnen ontwikkelen wanneer ze stranden op een gunstige plaats.

Nico Koedam van het departement Biologie van de VUB en collega’s van het JPL maakten voor dit onderzoek gebruik van een numeriek oceaanmodel om de mogelijke verspreidingspatronen van mangrovezaden en de verbindingen tussen mangrovepopulaties wereldwijd te simuleren.

‘Het bestuderen van de verspreiding van biologische materialen via zeestromingen blijft een grote uitdaging, in het bijzonder door de grote ruimtelijke schaal’

‘Het bestuderen van de verspreiding van biologische materialen via zeestromingen blijft een grote uitdaging, in het bijzonder door de grote ruimtelijke schaal’, zegt Tom Van der Stocken, VUB-alumnus en nu werkzaam bij het JPL.

‘Om een eerste schatting te kunnen maken van de globale verspreidingspatronen van mangroven leek het een logische stap om de biologische expertise van de VUB te verbinden met de oceanografische expertise hier aan het JPL, waar we over hoge-resolutie oceaanstroomgegevens en de nodige rekenkracht beschikken.’

Het onderzoeksteam stelde vast dat de mangrovebomen zich vooral via kuststromingen verspreiden. Maar ze kunnen ook de Atlantische, Indische en Stille Oceaan oversteken.

Directe oversteken van deze oceanen, die 70 procent van het aardoppervlak bedekken, zijn mogelijk via de equatoriale zeestromen. In de Stille Oceaan vormen eilandengroepen zoals Galapagos, Polynesië of Micronesië belangrijke verbindingspunten tussen populaties aan beide kanten van dit enorme oceaanbekken.

Kampioenen in CO2-opslag

Deze studie helpt om de ruimtelijke verschuivingen van mangrovebossen in een veranderend klimaat beter te begrijpen.

Mangroven bieden samen met andere slikke- en schorreplanten een belangrijke natuurlijke buffer tegen stormen, overstromingen, kusterosie, en de impact van golven. Op die manier beschermen ze kwetsbare kusten en leefgemeenschappen in kustgebieden wereldwijd, en zijn ze van onschatbare waarde in een tijdperk van zeespiegelstijging.

Verder bieden mangrovebossen ook een habitat voor tal van diersoorten, vele van economisch belang, en slaan ze tot wel vier keer meer koolstof op dan andere tropische wouden. Vandaag worden mangroven en hun ecosysteemdiensten onder meer bedreigd door ontbossing en kustontwikkeling.

‘Veranderingen in het verspreidingsgebied van mangroven zijn reeds aangetoond in verschillende gebieden wereldwijd, en worden onder andere in verband gebracht met veranderingen in het klimaat’, zegt Koedam. ‘Door onze studie krijgen we nu ook een beter inzicht in het onderliggende mechanisme van die verschuivingen.’

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift