Waterschaarste doet mensen sneller migreren dan conflict of instabiliteit

De analyse werd uitgevoerd op een dataset van veertigduizend cases van milieumigratie in Somalië. Die toont aan dat schaarse watergehalte in de bodem en de daaruit voortvloeiende voedselonzekerheid, plattelandsbewoners in Somalië aanzet om migratieplannen te maken. In Somalië leeft ongeveer 80 procent van de bevolking op het platteland.

‘De resultaten tonen een exodus uit gebieden die getekend worden door droogte, voedselonzekerheid en waterschaarste voor agrarisch gebruik’, zegt Sinafekesh Wolde, eerste auteur van het artikel. ‘Driekwart tot 90 procent van de milieumigraties is afkomstig uit hotspots met deze omstandigheden.’

Klimaatverandering

Eerdere studies hebben de rol van klimaatverandering in migratieprocessen al vaker als onderwerp gehad, maar focusten daarom niet specifiek op de hydro-klimatologische gebeurtenissen, zoals dit onderzoek dat wel doet. Het doel was om de belangrijkste milieufactoren te identificeren die bijdragen aan de verplaatsing van mensen.

Dergelijke extreme gebeurtenissen zoals droogte, overstromingen en stormen bleken verantwoordelijk voor 98 procent van de 32,6 miljoen interne migraties die wereldwijd in 2022 werden geregistreerd. Somalië, een land dat zeer kwetsbaar is voor droogte en hongersnood, is daarvan een treffend voorbeeld.

Het land telt 19 miljoen inwoners die voor het overgrote deel afhankelijk zijn van opbrengst en inkomsten uit de landbouw.

Watertekort

Maar Somalië heeft ook een lange geschiedenis van conflict, politieke instabiliteit en humanitaire crises. ‘Maar zelfs in de regio’s die ooit zwaar werden getroffen door conflict, en nu terug aan het opbouwen zijn, vormen de frequentie en toenemende intensiteit van hydro-klimatologische gebeurtenissen de grootste bedreiging’, zegt Cristina Rulli van Glob3ScienCE Lab, die het onderzoek heeft geleid.

Waterschaarste is volgens Rulli de grote drijver voor de economische migratie naar geïndustrialiseerde steden, buurlanden of bestemmingen in het buitenland.

Somalië onderneemt pogingen om de klimaatbestendigheid te verbeteren, bijvoorbeeld door een beter beheer van waterbronnen en weidegronden te stimuleren. ‘De studie benadrukt hoe deze maatregelen moeten worden genomen in combinatie met oplossingen vanuit de gemeenschap, gecoördineerd beleid en internationale samenwerking om de toenemende gevolgen van wereldwijde veranderingen in het hydroklimaat voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen effectief aan te pakken’, concludeert Rulli.