Wereldwijd meer kinderen gevaccineerd

Bijna 116 miljoen baby’s hebben vorig jaar ten minste één dosis van het difterie-, tetanus- en kinkhoestvaccin (DTP) gekregen - 90 procent van alle pasgeborenen ter wereld. Zo’n

110 miljoen kinderen hebben de volledige vaccinatiereeks van drie doses voltooid, blijkt uit cijfers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Dat is goed nieuws, zeggen de organisaties: bijna 750.000 minder kinderen moeten het zonder vaccinatie stellen, in vergelijking met 2024. Maar de percentages liggen nog altijd lager dan in 2019. En eigenlijk liggen de cijfers al sinds 2009 dicht bij elkaar.

Mazelen

En er is nog een zorgwekkende trend: de vooruitgang wordt tenietgedaan door een toenemend aantal kinderen dat wel aan het vaccinatieschema begint, maar het niet afmaakt.

Wereldwijd hebben zo’n 7,3 miljoen baby's wel hun eerste DTP-dosis ontvangen, maar ze zijn gestopt voordat ze hun eerste mazelenvaccin kregen.

Dat hoge uitvalpercentage draagt bij aan de stagnerende vaccinatiegraad voor mazelen: 84 procent van de kinderen ontving de eerste dosis, en 77 procent de tweede dosis. Beide percentages liggen ver onder de drempel van 95% die nodig is om uitbraken van dit zeer besmettelijke virus te voorkomen. Het gevolg: vorig jaar hadden 57 landen grote of ontwrichtende uitbraken van de ziekte.

‘Geen enkel kind zou moeten lijden aan een ziekte die met een eenvoudig vaccin kan worden voorkomen.’

‘Overheden en gezondheidswerkers hebben ervoor gezorgd dat de wereldwijde vaccinatiegraad weer is gestegen na een aanzienlijke daling tijdens de covidpandemie’, zegt Unicef-directeur Catherine Russell. ‘Maar miljoenen kwetsbare kinderen blijven nog steeds onbeschermd door conflicten, ontheemding en armoede. We moeten elk kind bereiken en we moeten het vertrouwen herstellen waar het is geschaad. Geen enkel kind zou moeten lijden aan een ziekte die met een eenvoudig vaccin kan worden voorkomen.’

Grote verschillen

De cijfers uit 195 landen laten zien dat honderd landen al sinds 2019 een vaccinatiegraad van minstens 90% met drie doses DTP-vaccin hebben kunnen behouden. Van de landen die de drempel niet halen, hebben er 30 hun vaccinatiegraad verbeterd in de voorbije zes jaar. Maar 65 landen stagneren of lopen achter.

Vergeleken met 2019 hebben de Amerika's en Zuidoost-Azië zich volledig hersteld en zelfs beter. In Afrika, delen van het Midden-Oosten en Europa ligt de vaccinatiegraad gemiddeld onder het niveau van voor de covidpandemie.

Maar achter die regionale gemiddelden schuilen vaak grote verschillen. Waar de vaccinatiegraad onder druk staat, is dat vaak door politieke onrust, onveiligheid of chronische onderfinanciering. Zo verloor Syrië in één jaar tijd 6 procentpunten aan de eerste DTP-vaccinatie en 12 procentpunten voor de eerste mazelenvaccinatie.

Ook het omgekeerde is mogelijk: Soedan boekte vorig jaar de grootste vooruitgang wereldwijd in één land, met een stijging van het percentage DTP-vaccins met 35 procentpunten. ‘Dat toont aan wat mogelijk is wanneer de toegang tot diensten verbetert, zelfs te midden van aanhoudende conflicten’, zegt de WHO.

‘Elk kind, of het nu in rijkdom of armoede, vrede of conflict wordt geboren, verdient de levensreddende bescherming die vaccins bieden.’

De daling van de vaccinatiegraad in midden- en hoge-inkomenslanden, waar er nagenoeg volledige toegang is tot vaccins, wordt vooral verklaard door veranderende politieke wil, structurele uitdagingen of toenemende twijfel.

‘Elk kind, of het nu in rijkdom of armoede, vrede of conflict wordt geboren, verdient de levensreddende bescherming die vaccins bieden’, zegt WHO-directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus. ‘Immunisatie is een van de meest kosteneffectieve, meest rechtvaardige en meest betrouwbare interventies om de gezondheid en het welzijn van kinderen te beschermen.’