Zuid-Soedan riskeert politiestaat te worden

De Zuid-Soedanese president Salva Kiir moet zijn vetorecht gebruiken om een wetsontwerp te verwerpen dat de nationale veiligheidsdienst bijna onbeperkte macht geeft om mensen aan te houden of te surveilleren. Dat eisen Amnesty International en andere internationale mensenrechtenorganisaties.

© Reuters

President Kiir moet zijn veto uitspreken over het wetsontwerp dat de Zuid-Soedanese inlichtingen bijna onbeperkte macht geeft, zeggen Amnesty International en andere mensenrechtenorganisaties.

Het wetsontwerp, dat op 8 oktober voor de derde keer werd herzien, zorgt al enige weken voor onrust in het Zuid-Soedanese parlement. Sommige politici verlieten tijdens de debatten het parlement, terwijl anderen debatteerden over amendementen in het wetsontwerp. “Zelfs als het parlement dit wetsontwerp goedkeurt, zou president Kiir zijn veto moeten uitspreken zodat het voorstel terug op de parlementaire banken belandt”, zegt Amnesty-onderzoekster Elizabeth Ashamu Deng in een gisteren uitgegeven verklaring.

Ongrondwettelijk

Volgens Amnesty geeft de derde revisie van het wetsvoorstel ongekende vrijheden aan de nationale veiligheidsdienst van Zuid-Soedan (NSS), waaronder de bevoegdheid om verdachten aan te houden en op te sluiten of de mogelijkheid om onbeperkt af te luisteren en huiszoekingen te houden. “Deze uitbreiding van bevoegdheden gaat in tegen de internationale normen en zelfs de Zuid-Soedanese grondwet, die bepaalt dat de NSS een zuivere inlichtingendienst moet zijn”, protesteert directeur Daniel Bekele van Human Rights Watch. “Bovendien geeft het wetsontwerp geen extra garanties voor een eerlijke rechtsgang of een humane behandeling van verdachten.”

Verder bepaalt het wetsvoorstel niet duidelijk genoeg wanneer de NSS een bevelschrift moet vragen. Dat is belangrijk om de grondwettelijk verankerde rechten van het land te waarborgen, menen verschillende mensenrechtenorganisaties. “Eigenlijk moet er voor elke daad van surveillance, huiszoeking, inbeslagname of aanhouding een bevelschrift worden opgemaakt”, eisen ze.

Mensenrechtenschendingen

“De kans op mensenrechtenschendingen is het grootst als er geen wettelijke garanties zijn voor een eerlijk proces.”

Uit ervaring met andere landen blijkt dat veiligheidsdiensten die uitgebreide bevoegdheden krijgen, sneller het risico lopen om verdachten te folteren of andere onmenselijke daden te begaan, zegt mensenrechtenadvocaat Lutz Oette van de ngo REDRESS. “De kans op mensenrechtenschendingen is het grootst als er geen wettelijke garanties zijn voor een eerlijk proces. De overheid zou bijvoorbeeld het gebruik van geheime gevangenissen moeten verbieden en rechtsbijstand door een advocaat moeten verplichten”, meent hij.

Toch zijn er volgens Amnesty ook enkele verbeteringen op te merken in de nieuwste revisie van het wetsontwerp. Zo krijgen verdachten het recht om binnen 24 uur na hun aanhouding te worden verhoord door een onderzoeksrechter en kunnen ze klachten versturen naar een speciale commissie. Verder verliezen ambtenaren van de veiligheidsdiensten immuniteit van vervolging als ze criminele daden stellen in een onderzoek.

Niettemin blijft een strikt wettelijk kader noodzakelijk volgens de mensenrechtenorganisaties. Volgens hen heeft de Zuid-Soedanese veiligheidsdienst NSS een slechte reputatie als het gaat om respect voor mensenrechten. Sinds de onafhankelijkheid van het land in 2011 heeft de NSS verschillende keren journalisten bedreigd en opgesloten, waardoor er een angstklimaat ontstaat.

“Als het parlement de NSS buitengewone bevoegdheden geeft zonder beperkingen, zal ze misbruik maken van haar macht”, zegt coördinator Edmund Yakani van de mensenrechtenorganisatie Community Empowerment for Progress Organisation (CEPO). “Dit wetsvoorstel moet teruggestuurd worden naar het parlement. De Zuid-Soedanese politici moeten ervoor zorgen dat het wetsvoorstel de internationale mensenrechtennormen respecteert”, zegt hij.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 2828   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift

Met de steun van

 2828  

Onze leden

11.11.1111.11.11 Search For Common GroundSearch For Common Ground Broederlijk delenBroederlijk Delen Rikolto (Vredeseilanden)Rikolto ZebrastraatZebrastraat Fair Trade BelgiumFairtrade Belgium 
MemisaMemisa Plan BelgiePlan WSM (Wereldsolidariteit)WSM Oxfam BelgiëOxfam België  Handicap InternationalHandicap International Artsen Zonder VakantieArtsen Zonder Vakantie FosFOS
 UnicefUnicef  Dokters van de WereldDokters van de wereld Caritas VlaanderenCaritas Vlaanderen

© Wereldmediahuis vzw — 2024.

De Vlaamse overheid is niet verantwoordelijk voor de inhoud van deze website.