Ontwikkelingshulp als hefboom

De jihad rukt op in Mali en de overheid is het probleem. Wat kan België doen?

Fred Marie CC BY-NC-ND 2.0

 

Vorige week bezocht ik de Belgische militairen in Mali, samen met minister Steven Vandeput (N-VA) en collega’s uit de Kamercommissie Landsverdediging. Mijn respect voor het excellente werk van onze soldaten is groot. Tegelijk besef ik meer dan ooit dat het echte probleem in Mali politiek is. Zonder brede oplossing voor de corruptie, de armoede en het gebrek aan een inclusieve regering is het dweilen met de kraan open. Europa heeft hefbomen, dit is een pleidooi om ze veel actiever te gebruiken.

Het dringt misschien niet zo goed door in ons land, maar Mali bezet een strategische sleutelpositie in de Sahel. Het is een gematigd moslimland, op het kruispunt tussen de Afrikaanse Westkust en Noord-Afrika. Sinds enkele jaren is het een doelwit voor IS, Al Qaeda, lokale jihadisten en criminele bendes. Smokkelroutes van mensen, wapens en drugs lopen doorheen het noorden van het land en zijn goed voor een omzet van 5 miljard dollar per jaar.

Desintegratie vermijden

Terroristische aanslagen zitten in stijgende lijn en verschuiven zich van het onherbergzame noorden naar het centrum van het land. Het vermijden van de complete desintegratie van Mali is het doel van de internationale troepenmacht die er aanwezig is. België levert militairen aan zowel de VN-operatie MINUSMA die de Malinese overheid moet ondersteunen, als aan de Europese missie EUTM voor de opleiding van het Malinese leger. 

We doen dat met twee NH-90 helicopters, een C-130 transportvliegtuig, instructeurs, ‘force protection’ soldaten, medisch personeel, intelligence en civiel-militaire samenwerking. De omstandigheden voor personeel en materiaal zijn taai, en met 163 gesneuvelde blauwhelmen sinds 2013 is het een gevaarlijke operatie.

De militaire samenwerking tussen België en andere landen is een indrukwekkend staaltje van coördinatie. De gezamenlijke EUTM-opdracht ‘train the trainers’ bewijst dat Europa wl iets kan doen. En het Belgische helikopter-detachement in Gao voor verkenning en medische evacuatie werkt op gelijke voet samen met de Duitsers.

‘Onvoorwaardelijke militaire en financiële steun aan een regering die meer het probleem is dan de oplossing, is niet verstandig’

Diezelfde krachtige, geïntegreerde aanpak is nodig als we ook politiek het verschil willen maken. Binnenkort zijn er presidentsverkiezingen in Mali. Met de nieuwe machthebbers moeten we nieuwe afspraken maken, want volgens Transparency International haalt Mali maar een score van 31 op 100 op de anti-corruptieschaal, terwijl de helft van de bevolking het moet stellen met minder dan 2 dollar per dag.

De halfnomadische volkeren Peul en Toeareg worden politiek gediscrimineerd en lonken uit frustratie naar de jihadisten. Het Malinese leger bezondigt zich zelf aan mensenrechtenschendingen.

Verschillende van onze gesprekspartners ter plaatse vroegen om een hardere houding van Europa tegenover de Malinese regering. Meer conditionaliteit is nodig. Onvoorwaardelijke militaire en financiële steun aan een regering die meer het probleem is dan de oplossing, is niet verstandig. Het is beter om een stappenplan overeen te komen waarbij steun gekoppeld is aan verbetering op een reeks cruciale punten.

Mali krijgt ook rechtstreekse ontwikkelingssteun vanuit België. Net zoals in Congo kan heroriëntering van de hulp naar ngo’s een optie zijn. Dankzij onze militaire aanwezigheid en ontwikkelingssamenwerking heeft België recht op inspraak. Als de internationale gemeenschap uit het land wegtrekt, valt Mali. De Malinese regering beseft dat maar al te goed.

Wouter De Vriendt is (Kamerlid Groen)

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift