De strijd om onze vrije tijd: basisinkomen nu!

Dat het slopend is om een gezin te combineren met een carrière. Dat er te weinig tijd is om daarnaast ook te leven. Dat je het niet redt op je eentje. Noodkreten van oververmoeide ploetermama’s en -papa’s sierden onze kranten. En niet enkel zij proberen zich elke dag staande te houden in de rat-race. Zowat iedereen in deze samenleving loopt op de toppen van zijn of haar tenen: een broeinest voor emotionele ellende.

  • Masayuki Takaku (CC BY-NC-ND 2.0) Voor de kinderen is er Rilatine, zodat zij zich vroeg genoeg leren aanpassen. Masayuki Takaku (CC BY-NC-ND 2.0)

Het heeft niet lang geduurd vooraleer het debat uitmondde in een discussie tussen moeders die meer tijd met hun kinderen willen doorbrengen en moeders die graag veel werken. Daarnaast werd ook de leeftijd waarop vrouwen best moeder kunnen worden een mediatiek thema.

Waarom niet samen strijden voor het goede leven voor iedereen?

O ja, en vaders, vaders mochten ook nog iets zeggen, maar liefst kort. Triestig hoe deze kans tot maatschappijkritisch debat weeral uitdraait op polarisatie. Waarom niet samen strijden voor het goede leven voor iedereen? Want zeg nu eens eerlijk, vindt u het normaal dat steeds meer mensen — onafhankelijk van hun burgerlijke of sociale status — psychologische hulp zoeken? Angstaanvallen of depressies, eetstoornissen of verslavingen, relatieproblemen of burn-outs: redenen zijn er in overvloed, langetermijnsoplossingen jammer genoeg niet.

Sommige mensen laten zich ziek schrijven van het werk om tijd te nemen voor zichzelf. Anderen slikken pillen om de dagelijkse stress te doorstaan: antidepressiva (dagelijks één miljoen Belgen!!), angstremmers, slaapmiddelen of kalmeerpillen. En voor de kinderen is er Rilatine, zodat zij zich vroeg genoeg leren aanpassen.

Uiteindelijk bestrijden we zo de symptomen, maar niet de ziekte. Er valt nauwelijks te ontsnappen aan de prestatie- en competitiedwang die we van kinds af door onze strot geramd krijgen. ‘The sky is the limit’. ‘We want it all, and we want it now’. Want zij die het echt willen en flink hun best doen, die bereiken wat ze maar wensen. En zij die door de mazen van het net vallen hebben dat aan zichzelf te danken.

Ashley Rose (CC BY-NC-ND.0)

Sommige mensen laten zich ziek schrijven van het werk om tijd te nemen voor zichzelf. Anderen slikken pillen om de dagelijkse stress te doorstaan.

Waanidee

Welzijn moet steeds opnieuw wijken voor welvaart.

Onze samenleving is doordrongen van het waanidee dat we keihard moeten werken — of geboren moeten zijn voor het geluk — om aanspraak te mogen maken op het goede leven. Ironisch genoeg staat net deze mentaliteit het goede leven in de weg.

We laten ons collectief beroven van onze vrije tijd en energie. Haast niemand vindt voldoende tijd om te genieten en na te denken, om te creëren en te ondernemen, om te ontdekken en te studeren, om te zorgen voor onze kinderen en onze ouders.

We zitten allemaal samen, als dolgedraaide hamsters, gevangen in de achterhaalde dogma’s die onze regeringen blijven verdedigen: ‘economische groei’ en ‘jobs, jobs, jobs!’. Welzijn moet steeds opnieuw wijken voor welvaart.

Onze toekomst hangt niet af van de leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen, of van de pensioenleeftijd. Onze toekomst hangt af van of we er al dan niet in slagen om ons te bevrijden van onze groeiverslaving en onze hebzucht. Blijven we de slaaf van een economisch systeem dat enkel de elite dient? Of durven we kiezen voor het goede leven?

Werk voor de boeg

De menswetenschap economie en de besparingen zijn geen natuurwetten, het zijn ideologische keuzes.

Als we kiezen voor welzijn, zullen we ons doen en denken moeten veranderen. De maatschappij zoals die is bestendigt onze mentale structuren en ons gedrag, en onze denkbeelden over werk en arbeid houden onze gedateerde maatschappelijke structuren overeind.

Dus neen, we moeten niet allemaal voltijds aan de slag, dat is onmogelijk. Kortere werkweken en deeltijds werken zijn de toekomst. Neen, we moeten ons niet kapot werken om goed te mogen leven, want zo laten we het goede leven aan ons voorbijgaan.

Neen, we hebben niet meer koopkracht en meer koopwaar nodig. De planeet en de mensheid kreunen onder onze consumptieverslaving. Neen, de menswetenschap economie en de besparingen zijn geen onontkoombare natuurwetten. Het zijn ideologische keuzes.

Als we balans willen brengen in ons werk en in ons leven, zullen we arbeid en inkomen deels van elkaar moeten loskoppelen. Dat is het idee achter het basisinkomen. De Zwitserse bevolking beseft dit al, en stuurt erop aan met haar democratische burgerrechten: in 2016 moet het parlement zich buigen over de invoering van het basisinkomen. Waarop wachten wij nog? U gelooft toch zelf niet dat uw leven pas echt van start kan gaan na uw pensioen?

Sarah Van Liefferinge is het boegbeeld van de Piratenpartij.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift