Wat houdt een importverbod op producten uit Israëlische nederzettingen in?

Op 5 juni buigt de federale regering zich over de definitieve wettekst over een importverbod van producten uit Israëlische nederzettingen. Wat houdt dit importverbod juist in?

Sinaasappelen, pompelmoezen, paprika’s, avocado’s, druiven, vijgen, passie- en sharonvruchten. Het zijn maar enkele producten die vanuit Israëlische nederzettingen op Palestijns gebied in onze supermarkten terecht komen. Een importverbod moet dat nu verhinderen.

Een groot deel van de Israëlische producten die ons land binnenkomen, wordt geteeld in Israëlische nederzettingen, op geannexeerd Palestijns land in de Jordaanvallei.

Een importverbod maakte deel uit van het Gaza-akkoord dat de Belgische regering eerder afklopte, in september 2025. Maar zo'n importverbod blijkt niet zo eenvoudig. Er zijn nog een aantal belangrijke discussiepunten en vragen die voorliggen.

Wat beschouwt België als “bezet gebied”?

Ook dadels en wijn die uit de bezette Golanhoogte komen, moeten in principe in dit importverbod zitten. Maar daar blijkt onduidelijkheid over te bestaan, klinkt het in diverse media: maakt de bezette Golanhoogte deel uit van het importverbod of niet?

De Golanhoogte is een gebied dat grotendeels in het zuiden van Syrië ligt en wordt bezet door Israël. In eerdere kladversies van de wettekst die vrijdag zal voorliggen, werden de Golanhoogten de ene keer wel, de andere keer niet opgenomen.

Wat wel zeker is: België erkent de Israëlische annexatie van de Golan niet.

Hoe waterdicht is zo’n importverbod?

De grootste uitdaging van zo’n importverbod is om te weten of producten uit nederzettingen of uit Israël komen. Producten uit de bezette gebieden zijn in de praktijk moeilijk herkenbaar.

De herkenbaarheid moet via postcodes worden gegarandeerd maar Israëlische bedrijven omzeilen de maatregelen, zeggen onder meer 11.11.11 en Broederlijk Delen. Israëlische kolonisten laten hun producten bijvoorbeeld in Israël zelf verpakken om er ‘product of Israel’ op te kunnen zetten.

Werkt een importverbod dan wel?

Ja, zeggen ngo’s. Maar in plaats van een importverbod kan je beter een verkoopverbod opstellen, zegt Willem Staes van 11.11.11. Belgische importeurs kunnen wetgeving nog altijd gemakkelijk omzeilen. Zo kunnen ze producten importeren via andere Europese lidstaten, landen die géén importverbod hebben.

Recent besliste buurland Nederland tot een verkoopverbod van producten uit Israëlische nederzettingen, net om te vermijden dat nederzettingenproducten via een omweg toch nog in de winkelrekken geraken.

Voor Nederlandse bedrijven is het binnenkort verboden om:
- goederen te importen uit Israëlische nederzettingen,
- goederen uit Israëlische nederzettingen te (ver)kopen,
- tussenhandeldiensten te verlenen die te maken hebben met goederen uit de Israëlische nederzettingen,
- deze handelsverboden te omzeilen.

Daarnaast kunnen burgers en consumenten er zelf voor kiezen om geen Israëlische producten in hun winkelkar te leggen, zegt Oxfam Solidariteit. ‘Door geen Israëlische producten te kopen geef je een duidelijk signaal en werk je mee aan een rechtvaardige en duurzame oplossing voor Palestijnen en Israëli’s.’