Heropbouw Gaza: ‘Niets over onze toekomst zonder ons’

Voor het rapport werkte Oxfam samen met het Palestine Economic Policy Research Institute (MAS) en het Palestine Trade Centre (PalTrade). Het biedt een blauwdruk voor wereldleiders voor het herstel van Gaza, waarin Palestijns eigenaarschap en de Israëlische verantwoordelijkheid voor de genocide centraal staan.

Het bedrag van 71,4 miljard dollar dekt enkel de fysieke en economische kosten, zegt Oxfam bij de lancering van het rapport Building Gaza Anew. Het houdt nog geen rekening met de vernietiging van het sociale weefsel in Gaza, waarvan het herstel generaties zal vergen.

‘Tien jaar na het Israëlische offensief in Gaza in 2014 wachtten gezinnen nog steeds op huizen die er nooit kwamen, en toen vielen de bommen opnieuw.’

Het rapport is gebaseerd op uitgebreid overleg in heel Gaza en schetst voor de door de VS voorgezeten Vredesraad en wereldleiders een beeld van een wederopbouw onder leiding van de Palestijnen, waarbij Israël ter verantwoording wordt geroepen. Het waarschuwt ook dat elk model dat van buitenaf wordt opgelegd, zal mislukken, hoeveel geld er ook achter zit.

Oorlog op oorlog

Oxfam analyseerde opeenvolgende beoordelingen door de Wereldbank, de EU en de VN waaruit de omvang van de verwoesting blijkt: de behoefte aan herstel na de oorlogen van 2008-2009, 2014 en 2021 bedroeg omgerekend naar de huidige waarde ongeveer 10 miljard dollar. Maar elke wederopbouw werd bemoeilijkt door de blokkade, tekorten aan donorgelden en vervolgens door de volgende oorlog.

‘Gaza heeft nooit de kans gekregen om de wederopbouw af te ronden. Tien jaar na het Israëlische offensief in Gaza in 2014 wachtten gezinnen nog steeds op huizen die er nooit kwamen, en toen vielen de bommen opnieuw’, zegt Amitabh Behar, directeur van Oxfam International.

Volgens het Rapid Damage and Needs Assessment (RDNA) van de VN, de EU en de Wereldbank van april 2026 heeft Gaza in totaal 57,9 miljard dollar aan schade en economische verliezen geleden, terwijl er de komende tien jaar 71,4 miljard dollar nodig is voor herstel en wederopbouw.

77 jaar terug in de tijd

Meer dan 73.000 Palestijnen zijn vermoord, 173.000 gewond, 1,9 miljoen gedwongen ontheemd en de menselijke ontwikkeling is er naar schatting 77 jaar teruggedraaid.

In september 2025 concludeerde de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN dat Israël genocide heeft gepleegd in Gaza. Het rapport stelt dat regeringen die de verwoesting hebben bewapend, gefinancierd of gedekt, medeverantwoordelijk zijn voor het herstel ervan.

Het rapport van Oxfam en de Palestijnse organisaties documenteert verder ook hoe de oorlog datgene heeft uitgewist ‘wat geen enkele schadebeoordeling kan berekenen: de kennis, de zorgsystemen, het leefmilieu en de sociale cohesie van Gaza, evenals moskeeën, kerken, bibliotheken en culturele instellingen waar ooit het sociale leven plaatsvond’.

Ook bijvoorbeeld levensveranderende verwondingen bij meer dan 50.000 mensen die daardoor langdurige revalidatie nodig hebben, zijn moeilijk mee te nemen in de berekeningen, of het vergiftigde land: boomgaarden die decennia nodig hadden om te groeien, landbouwgrond die verontreinigd is met zware metalen en resten van explosieven, of vervuild water waardoor ziekten die ooit waren uitgeroeid, zoals polio, weer de kop opsteken.

Palestijns zeggenschap

‘Wat in Gaza werd verwoest, was niet alleen staal en beton. Israël heeft een hele sociale en economische wereld, die generaties lang was opgebouwd, uitgeroeid, en alleen Palestijnen kunnen die weer opbouwen’, aldus Mohammad Skaik, programmamanager voor Gaza bij PalTrade.

‘Wederopbouw is niet alleen een humanitaire taak; het is een politieke taak. Een plan dat in buitenlandse hoofdsteden is ontworpen, hoe goed gefinancierd ook, zou een cosmetische oefening zijn. Simpelweg een andere vorm van controle over het Palestijnse land en de Palestijnse levens.’

‘Onze raadplegingen in heel Gaza leverden één onmiskenbare boodschap op: niets over onze toekomst zonder ons’, zegt Misyef Jamil, senior onderzoeker bij MAS.

Het rapport schetst een vijfjarenplan voor herstel en wederopbouw dat in elke fase is gebaseerd op Palestijns zeggenschap. Het roept op tot coördinatie met de EU, Egypte, de Arabische Golfstaten, de VN en internationale organisaties, verankerd in het internationaal recht en beschermd tegen winstgedreven modellen voor herstel.

‘De wereld is erg goed geworden in het berekenen van de kosten van de verwoesting van Gaza, maar erg slecht in het stoppen ervan’, zegt Behar. ‘De Palestijnen hebben nu uiteengezet hoe hun herstel daadwerkelijk kan slagen. Steun hun plan, maak een einde aan de straffeloosheid, en Gaza kan eindelijk definitief worden herbouwd.’