Vroeger vluchtten Somaliërs naar Jemen, nu gebeurt het omgekeerde

Door aanhoudend geweld tussen sjiitische Hoethi-rebellen en de soennitische troepen van president Hadi vluchten steeds meer burgers weg uit Jemen. Aangezien Saoedi-Arabië de grens sloot en de tocht naar Oman door een uitgestrekte woestijn voert, rest de Jemenieten geen andere optie dan per boot naar Somalië of Djibouti te vluchten. Het VN-Vluchtelingenagentschap (UNHCR) waarschuwt voor de risico’s van de levensgevaarlijke oversteek.

 Defense Visual Information Center (cc0)

In 2014 kostte de overtocht van Jemen naar Somalië het leven aan 246 vluchtelingen.

Begin 2015 bezetten Hoethi-rebellen het presidentiële paleis in de Jemenitische hoofdstad Sana’a en werden president Hadi en zijn regering afgezet. Hadi vluchtte naar soennitisch buurland Saoedi-Arabië.  

Waarover gaat deze machtsstrijd? De sjiitische Hoethi’s willen hun grond terug en hun culturele identiteit vrijwaren. Ze zijn het niet eens met de heersende corruptie en willen Jemen heroveren. De Hoethi’s clashen met de soennitische troepen van president Hadi.

‘In de havensteden van Jemen zouden mensen op wachtlijsten staan en aanschuiven om per boot te vertrekken.’ 

Het conflict treft achttien van de tweeëntwintig provincies in Jemen. Vooral in de havenstad Aden is de situatie zorgwekkend. Er zijn problemen met de elektriciteit, de prijzen van basisbehoeften stijgen en er is tekort aan brandstof en water. 

Op 25 maart startte Saoedi-Arabië, bondgenoot van de Jemenitische regering, een militaire operatie tegen de Hoethi-rebellen. De operatie, grotendeels luchtaanvallen, zorgt ervoor dat steeds meer burgers Jemen verlaten, voornamelijk per boot.  

Het water aan de lippen

Volgens het VN-Vluchtelingenagentschap (UNHCR) heeft de historische vluchtelingenstroom vanuit de hoorn van Afrika naar Jemen een keerpunt bereikt. Waar vroeger Somaliërs naar Jemen vluchtten, gebeurt nu het omgekeerde.

De voorbije twee weken staken volgens UNHCR 1260 vluchtelingen uit Jemen de Golf van Aden over, richting Somalië of Djibouti. ‘Tussen de vluchtelingen zitten zowel Jemenieten als ontheemde Somaliërs die eerder naar Jemen gevlucht waren’, meldt het VN-vluchtelingenagentschap.

‘Volgens getuigenissen van vluchtelingen die reeds aankwamen in Afrika, willen nog meer inwoners van Jemen de tocht aanvangen. In de havensteden van Jemen zouden mensen op wachtlijsten staan en aanschuiven om per boot te vertrekken. Het enige wat hen nog tegenhoudt, is een tekort aan brandstof en te hoge kosten’, zegt de communicatieverantwoordelijke van UNHCR, Karin De Gruijl.

UNHCR waarschuwt voor de risico’s die de oversteek met zich meebrengt. Vorig jaar kwamen op het traject 246 vluchtelingen om het leven. Dat is bijna drie keer zo veel als de drie jaren daarvoor.

‘Er zijn geen zoek- en reddingsoperaties in de wateren rond Jemen. Wij kunnen de vluchtelingen pas helpen eens ze de kust bereiken. Wanneer ze op volle zee zijn, kan UNHCR niets voor hen betekenen. Wel hebben we een oproep gedaan aan schepen en rederijen in de regio om bootvluchtelingen in nood te helpen.’

NormanEinstein CC BY-SA 3.0

In de voorbije twee weken waagden al 1260 ontheemden uit Jemen zich aan de vlucht naar Somalïe of Djibouti.

Ironisch genoeg

UNHCR waarschuwt voor de risico’s die de boottochten met zich meebrengen.

UNHCR verwacht zelf een grote toestroom van Jemenieten in Djibouti en Somalië. Beide landen zijn zelf echter arm en onstabiel. Somalië heeft al twee decennia een slecht functionerende regering, en Djibouti kampt met droogte en werkloosheid. Een toevloed van migranten zou een te grote druk op deze landen zetten. 

Daarom treffen UNHCR en andere humanitaire organisaties nu voorbereidingen om in de komende zes maanden opvang te bieden aan 30.000 vluchtelingen in Djibouti en 100.000 in Somalië. 

Ironisch genoeg zijn er nog steeds Somaliërs die, niet op de hoogte van de huidige actualiteit, aanmeren in Jemen op zoek naar een stabielere situatie. 

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift