Hergebruik en herstel zitten in de lift
Vlaamse economie steeds meer circulair (maar ook nog veel marge)
Vlaanderen zet belangrijke stappen richting een circulaire economie, maar er is nog heel wat potentieel om spullen en materiaal effectiever te gebruiken. Dat is de conclusie van het CE Center, een samenwerkingsverband van Vlaamse onderzoeksinstellingen en OVAM.
Hoe circulair is de Vlaamse economie op dit moment? Dat antwoord is moeilijk in één cijfer te vatten, blijkt uit het onderzoek. Goed nieuws is er wel op het vlak van ons materiaalgebruik, dat is gedaald van 33,9 naar 31,2 ton per inwoner sinds 2012. En het afval van gezinnen is in twaalf jaar sterk gedaald, van 522 naar 420 kilogram per inwoner.
Hergebruik en herstel zitten duidelijk in de lift, zegt de monitor, en in 2023 alleen al werden rond de 10 miljoen herstellingen uitgevoerd, vooral aan fietsen, textiel en elektro-apparaten.
Genuanceerd beeld
Maar de monitor laat ook zien dat een gemiddeld Vlaams gezin heel veel materiaal blijft gebruiken. In 2024 bezat een gezin in Vlaanderen gemiddeld bijvoorbeeld 88 elektro-apparaten - dat zijn 9 stuks meer dan in 2013. En we gooien jaarlijks ook nog altijd bijna 30 kilogram voedsel per inwoner weg.
Ook in mobiliteit zien we een genuanceerd beeld. Elektrische fietsen en voertuigen zijn bijvoorbeeld sterk in opmars, maar daarmee is onze mobiliteit nog verre van circulair. Volgens de cijfers bezaten de gezinnen nog nooit zoveel auto’s, en de meeste kilometers doen we nog steeds met de eigen auto, in plaats van met het openbaar vervoer.
Wat betreft de woonoppervlakte is er een duidelijk trend: de gemiddelde oppervlakte van appartementen daalde van 135 vierkante meter in 2010 naar 103 vierkante meter in 2025, en woningen zelfs van 260 naar bijna 196 vierkante meter. Kleiner wonen draagt bij aan een efficiënter gebruik van grondstoffen, ruimte en energie. Ook wordt er veel gerenoveerd: zo blijven gebouwen langer in gebruik en worden ze energie-efficiënter.
Kampioen recycleren
Wat recyclage betreft, zijn de Vlamingen wel nog altijd koploper in Europa: we recycleren al bijna twee derde van zowel stedelijk als bedrijfsafval.
‘Dat is het positieve gevolg van een jarenlange inzet op inzameling en een sterke recyclage-industrie’, zegt Karel Van Acker, professor Circulaire Economie aan de KU Leuven. ‘Maar goed zijn in recyclage vertelt maar één kant van het verhaal. De hoeveelheid materialen die onze Vlaamse economie nodig heeft is nog steeds groot. Het blijft de uitdaging om minder materialen te verbruiken, de levensduur van producten te verlengen en in te zetten op hergebruik, remanufacturing en hoogwaardige reststromen.’
De circulaire economie biedt bovendien belangrijke kansen voor het klimaatbeleid en de strijd tegen de uitstoot van broeikasgassen, zegt Van Acker.
Ontvang het beste van MO* rechtstreeks in je mailbox
Schrijf je nu in op onze gratis nieuwsbrieven en wij houden je op de hoogte van wat er gaande is in onze mondialiserende en snel veranderende wereld.


