“‘‘Is de KU Leuven medeplichtig aan de genocide in Gaza?’’

Op 27 januari zijn 21 EU/ERC beurzen toegekend aan Israëlische wetenschappers. Deze zogenaamde ‘Proof of Concept’-beurzen werden toegekend aan onderzoekers van Tel Aviv University, Haifa University, Weizmann Institute of Science, Ben-Gurion University of the Negev, Technion – Israel Institute of Technology en Bar Ilan University.

Onderzoek toont aan dat deze universiteiten rechtstreeks of onrechtstreeks diensten leveren aan het Israëlisch militair apparaat (zie Maya Winds Towers of Ivory and Steel uit 2024 en De Standaard, 23 mei 2024). Sommige van deze universiteiten bevinden zich bovendien onwettelijk op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Dat doet toch de wenkbrauwen fronsen.

We rekenen even uit: één beurs bedraagt 150.000€. Het gaat in deze ronde om een toegekend budget voor Israëlische universiteiten van 3.150.000€. Dit is een redelijk bescheiden bedrag in verhouding tot het totale EU-onderzoeksbudget dat in het kader van het EU-Horizon-Verdrag (het onderzoekshoofdstuk uit het EU-Associatieverdrag) wordt toegekend aan Israëlische instellingen. Het totaalbudget dat jaarlijks van de EU naar Israël stroomt wordt op 350.000.000 € geschat.
Dat stemt tot nadenken.

KU Leuven, ik roep u op. Recht uw rug. Ga in uw kracht staan. Scherp uw moreel kompas weer aan.

Ter vergelijking: alle Vlaamse universiteiten samen hebben 11 van deze ‘Proof of Concept’-beurzen binnengehaald (KU Leuven 5, UGent 3, UAntwerpen 1, VUB 1, VIB 1). Daar is niets mis mee. Maar onder datzelfde EU-Horizon-Verdrag heeft KU Leuven ongeveer een 50-tal onderzoeksprojecten waarin Israëlische partners betrokken zijn. KU Leuven hanteert weliswaar een mensenrechtentoets, maar deze projecten raken door de toets van de Ethische Commissie.
Dat voelt, op zijn minst gezegd, onbehaaglijk.

En er is meer. Op 2 februari wou KU Leuven geen podiumruimte maken voor een eredoctoraat aan Francesca Albanese, VN Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden. Ook al hadden studenten, staf en professoren een gemotiveerd verzoek daartoe ingediend.
Dat is beschamend.

Karel Verhoeven (hoofdredacteur van De Standaard) kloeg de laksheid van de Vlaamse universiteiten al aan. We zijn bijna een jaar verder. Zijn 70.000 doden nog niet genoeg? Zijn 2 miljoen ontheemden nog niet genoeg? Wanneer maken we nu een vuist? Wanneer roepen we nu 'stop'? Wanneer is het nu gedaan met het bestendigen van institutionele onderzoekssamenwerking met Israëlische universiteiten? Wanneer komt er eindelijk een fors teken van protest tegen de afschuwelijke genocide in Palestina?

KU Leuven, ik roep u op. Recht uw rug. Ga in uw kracht staan. Scherp uw moreel kompas weer aan. Heb het lef om openlijk steun te betuigen aan Francesca Albanese, voorvechter van de Palestijnen. U hebt nog de kans met de uitreiking van het collectief eredoctoraat samen met de VUB, UGent en UAntwerpen op 2 april. En, om dat gebaar enige geloofwaardigheid te geven: kies er dan ook resoluut voor om alle samenwerkingen met Israëlische instellingen te beëindigen.

De houding van de KU Leuven is op dit moment misselijkmakend. Het is een regelrechte aanfluiting van de oproepen van het Internationaal Hof van Justitie om al het mogelijke te doen om de genocide in Gaza te beëindigen. Het maakt KU Leuven medeplichtig aan deze volkerenmoord.