Europese klimaatdienst bevestigt: uitzonderlijk hete zomer, ook op zee

Juni en juli hebben verschillende klimaatrecords gebroken, zegt Copernicus, de instantie die de staat van het klimaat bijhoudt, vandaag in een verklaring.

West-Europa beleefde immers de warmste periode in juni en juli sinds het begin van de metingen, en in juli deden zich de derde en vierde hittegolf voor sinds mei, wat deze zomer uitzonderlijk heet maakt.

Juli 2026 was slechts een fractie koeler dan juli 2024 – 0,01 graad Celsius – waardoor de twee maanden beschouwd worden als de ex aequo op één na warmste juli-maanden sinds het begin van de metingen. Afgelopen maand was de gemiddelde luchttemperatuur aan het aardoppervlak 1,47 graden Celsius hoger dan de geschatte pre-industriële referentiewaarde (de gemiddelde temperatuur in de periode 1850-1900).

Hitte en droogte versterkten elkaar

In een groot deel van West-Europa hield de droogte van mei en juni nog aan of nam deze zelfs toe. Er viel uitzonderlijk weinig neerslag in Frankrijk, Spanje, delen van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In de droge gebieden lag het rivierdebiet ver onder het gemiddelde. Dat was onder meer het geval voor de Seine, de Rijn en de Donau waardoor verschillende landen werden getroffen op vlak van watervoorziening, irrigatie en energieproductie.

In een groot deel van de tropische Stille Oceaan werden uitzonderlijk hoge temperaturen gemeten, vooral in het gebied waar weerfenomeen El Niño vat op heeft. Maar opvallend was dat er in heel Europa recordhoge zeewatertemperaturen werden opgetekend. Langs de Atlantische kust en de westelijke Middellandse Zee ging dat gepaard met sterke mariene hittegolven, die gevolgen hadden voor kustgemeenschappen en ecosystemen, zegt Copernicus.

‘Juli 2026 was de derde maand op rij met uitzonderlijke hitte in West-Europa, waardoor de gecombineerde temperatuur voor juni en juli een nieuw record voor de regio heeft bereikt’, zegt Samantha Burgess, hoofd Klimaat bij het Europese Centrum voor Middellangetermijn-weersvoorspellingen (ECMWF). ‘Aanhoudende hogedruksystemen hielden de warmte boven West-Europa vast, en de extreme temperaturen versterkten bovendien de wijdverspreide droogte.’

Naarmate de bodem uitdroogt, verliest deze het vermogen om voor natuurlijke verkoeling te zorgen, waardoor de warmte zich nog sneller ophoopt. ‘Dit is een duidelijk voorbeeld van hoe de klimaatverandering hitte-extremen versterkt, waarbij hitte en droogte elkaar steeds meer versterken.’

Luchtvervuiling door bosbranden

Vorige maand was er in heel West-Europa ook sprake van uitzonderlijk veel en intense bosbranden. ‘Door de klimaatverandering doen zich in Zuid-Europa steeds vaker hete en droge omstandigheden voor die grote, zeer hevige bosbranden in de hand werken, terwijl het brandseizoen zich naar het noorden uitbreidt’, zegt Laurence Rouil, directeur van Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).

Die enorme branden hebben er ook toe geleid dat de rook zich ver kon verspreiden en niet meer alleen lokaal, maar in de hele regio de luchtkwaliteit heeft beïnvloed. ‘Landen waar relatief weinig bosbranden voorkomen, kunnen in toenemende mate te maken krijgen met rook die over grote afstanden wordt meegevoerd’, bevestigd Rouil. ‘Dat kan zelfs tot duizenden kilometers verderop merkbaar zijn.’