“‘‘Horen we tijdens de komende Olympische Spelen ook de Europese hymne?’’

Hoe de FIFA buigt voor macht en het grote geld wisten we al, maar nu zagen we het op een beschamende manier tijdens de loting (5 dec 2025) van het komende WK-voetbal in Mexico, Canada en de Verenigde Staten (11 juni - 19 Juli 2026). We zagen voorzitter Infantino op een gênante manier slijmen bij president Trump door hem een, voor de gelegenheid geïnstalleerde, FIFA vredesprijs te overhandigen. Het zal voor jaren een smet op de FIFA werpen.

De toewijzing van het WK wielrennen aan Rwanda (21-28 sept 2025) en de acties tegen de wielerploeg “Israël” tijdens de Ronde van Spanje tonen duidelijk aan dat ook de wielersport een podium geworden is om politieke boodschappen uit te dragen.

De steun van Trump Jr. aan de zogenaamde Enhanced games (21-24 Mei 2026 in Las Vegas) waarbij doping is toegelaten in 5 disciplines (zwemmen, atletiek, turnen, kracht en vechtsporten) bewijzen dat ook andere sporten “aangespoord worden” om te plooien voor macht en geld.

Het gebruik van de sport voor politieke en economische belangen wordt zelfs niet meer geminimaliseerd of weggeredeneerd, het wordt bewust en schaamteloos gepropageerd.

Huidige en verwachte reacties van Europa en het IOC

De Europese Unie, het Internationaal Olympisch Comité (IOC), en het Drugs en Criminaliteit Bureau van de VN hebben de tekenen van deze evolutie al in 2021 benoemd en veroordeeld. In een document (juni 2020) verwijst het IOC zelfs expliciet naar de gelijkenis in de waarden van het Olympische en het Europese Sportmodel en roept ze op tot samenwerking met Europa om niet enkel moreel maar ook politiek weerwerk te bieden.

Weliswaar reageerden IOC en Europa tot nog toe met de handrem op, aarzelend om echt een rode lijn te trekken en duidelijke grenzen te stellen. Ik volg professor Hendrik Vos (DS, 1/5/26) waar hij stelt dat Europa meer morele en economische macht en aantrekking heeft dan ze beseft, en oproept om er ook naar te handelen. Europa moet haar eigen verhaal niet alleen blijven vertellen, ze moet er ook duidelijker voor uitkomen.

Op sportgebied betekent dit dat het IOC en Europa hun sportmodel ook in de praktijk actief moeten doen respecteren.

Symbolische en structurele suggestie

Waarom zou Europa niet een duidelijk statement kunnen maken op de komende mondiale sportevenementen, de Olympische Winterspelen in Milaan-Cortina (6-22 febr 2026) en het WK-voetbal evenement in Mexico, Canada en de VS? Men zou bijvoorbeeld alle deelnemende Europese landen kunnen vragen in de landen-optocht de Europese vlag naast de nationale vlag te dragen. Men zou bij de hulde van Europese winnaars kunnen vragen niet enkel de nationale hymne maar ook de Europese Hymne te laten horen. Men zou in een Europese stand nadrukkelijk respect voor het Europese sportmodel kunnen propageren… 

Waarom zou het IOC niet kunnen overwegen om, bij de keuze en toekenning van komende spelen, de lokale organisatoren, de sportorganisatoren en de sponsors ook een aangepaste eed te laten afleggen?

Een Olympische eed voor organisatoren en sponsors raakt symbolisch de kern van de zaak, het is verstaanbaar en redelijk. Een eed legt een publieke norm vast, het zou expliciteren dat organisatoren en sponsors morele verplichtingen hebben tegenover atleten, publiek, lokale gemeenschappen en het milieu; het zou de verplichting kunnen expliciteren aandacht te besteden aan mensenrechten, transparantie, duurzaamheid en corruptiebestrijding. Het zou kunnen fungeren als een referentiepunt voor externe toetsing en bij schendingen aanleiding geven tot publieke kritiek of zelfs sancties indien gekoppeld aan contractuele verplichtingen. Als het juridisch afdwingbaar zou zijn, zou het louter window dressing voorkomen.

Europa en het IOC moeten de geloofwaardigheid van hun sportmodellen handhaven

Er wordt terecht verontwaardigd gereageerd op de agressieve schending van het Olympische en het Europese sportmodel. Een statement op de komende mondiale sportevenementen waarbij Europa en het IOC hun sportmodel duidelijk stellen tegenover de machts- en bedenkelijke financiële praktijken van organisatoren en sponsors, zou een eerste symbolische stap van weerwerk kunnen zijn.

De atleten van de Europese lidstaten zouden zich duidelijker kunnen profileren als burgers van Europa. De invoering van een Olympische eed voor organisatoren en sponsors en een gelijkaardige verplichting van het Europees sportmanagement tegenover het Europese Sportmodel zou richtinggevend kunnen zijn voor een ook in de praktijk waarden gestuurde Europese en Olympische sport.

We mogen hopen dat de Europese en Olympische sportleiders hun hakken in het zand durven zetten en hierbij het voortouw nemen.