Van wie is Goma?

Elien Spillebeen begon aan haar documentaire in 2023, toen de Congolese regering aankondigde dat de VN-vredesmissie MONUSCO na 25 jaar zou vertrekken uit Oost-Congo. Ze wilde vanuit het perspectief van de bevolking zelf begrijpen waarom die het vertrek van de blauwhelmen aanmoedigde, hoewel de veiligheid in de regio nog niet was teruggekeerd.

Dat plan liep anders. Terwijl de blauwhelmen zich terugtrokken uit Zuid-Kivu, breidde M23 gestaag uit in het naburige Noord-Kivu, de provincie waarvan Goma de hoofdstad is. Begin 2025 versnelde die opmars in een offensief op de stad zelf. Elien, die toen in Goma verbleef, week uit naar de Rwandese grensstad Gisenyi, op een boogscheut van Goma.

Na drie dagen van zware gevechten kwam Goma onder de controle van M23. Een stad van twee miljoen inwoners kreeg voor de zoveelste keer nieuwe leiders, nieuwe regels en een nieuw regime van controle. Activisten en journalisten doken onder of vluchtten. Wie bleef, leerde zich stilzwijgend aan te passen.

In deze aflevering van Uitgeklapt vertelt Elien over die ommekeer: waarom de blauwhelmen na 25 jaar moesten vertrekken uit een regio die allesbehalve stabiel was, hoe de door Rwanda gesteunde rebellenbeweging M23 Goma innam, en wat dat betekende voor de twee miljoen inwoners van de stad.