Liberalisering wordt weer heet politiek thema

De Indiase regering krijgt haar economische
politiek steeds moeilijker verkocht. Belangrijke groepen binnen de brede
hindoefundamentalistische beweging die de machtsbasis vormt van de grootste
regeringspartij, de BJP, vinden dat India dringend weer moet afstappen van
een privatiseringbeleid dat tegen de mensen is gericht en het land
uitverkoopt aan transnationale ondernemingen. Ook sommige coalitiepartners
van de BJP trekken van leer tegen de privatiseringen. De Indiase
Arbeidersunie (BMS) en de Indiase Boerenunie (BKS), twee organisaties die
deel uitmaken van de hindoefundamentalistische massabeweging RSS, gaan van
20 september tot 26 november actie voeren om de regering tot een
beleidswijziging te dwingen.


Ironisch genoeg wierp de BJP van premier Atal Bihari Vajpayee zich tien jaar
geleden zelf nog op als een fervente tegenstander van de liberale koers die
de Indiase regering vanaf 1991 onder druk van de Wereldbank insloeg. Samen
met linkse partijen, vakbonden, niet-gouvernementele organisaties en de
ambtenarij preekte de BJP het verzet tegen de Congrespartij die de
socialistische planeconomie vaarwel zegde en een beleid begon te voeren dat
private ondernemers meer kansen bood en de inschakeling van India in de
wereldeconomie moest bevorderen.

Als oppositiepartij kon de BJP steeds meer kiezers overtuigen met haar
beloften om het land terug op de koers van de ‘swadeshi’ (zelfredzaamheid)
te brengen, een concept dat nog van Mahatma Gandhi stamtt. Maar toen de BJP
in 1998 aan de macht kwam, verdwenen de swadeshi-plannen netjes in een diepe
la. De BJP onderhoudt immers goede betrekkingen met Indiase zakenkringen die
het opengooien van de economie niet ongenegen waren.

Maar de achterban van de BJP lijkt dat nu niet langer te nemen. Vorige week
liet de Nationale Zelfhulporganisatie (RSS), de grootste
hindoefundamentalistische beweging in het land die de partij ideologisch
voedt en bij grote acties voor de nodige stoottroepen zorgt, weten dat een
buitenlands model dat naar economische groei moet leiden voor haar
onaanvaardbaar is. De stugge RSS-leider K.S. Sudarshan hekelde in een
tv-optreden dat in heel het land werd uitgezonden het verstedelijkte,
energieverslindende, arbeidsplaatsvernietigende en ecologisch destructieve
westerse ontwikkelingsmodel dat de regering volgens hem voert, onder
invloed van het Internationaal Muntsfonds en Indiase kapitalisten. Sudharsan
eist het ontslag van minister van Privatiseringen Arun Shourie, die de
voorbije twee jaar 31 openbare ondernemingen in de uitverkoop zette en
daarmee 2,3 miljard euro naar de schatkist deed vloeien.

Kritiek op het privatiseringsbeleid komt ook van de verscheidene
coalitiepartners van de BJP. Die storen zich vooral aan de toenemende macht
van de grote Indiase concerns die worden aangetrokken als strategische
partners in de overheidsondernemingen. Minister van Defensie George
Fernandes, ook de leider van de Samata-partij, wil dat het
privatiseringsbeleid helemaal wordt herbekeken. Hij valt onder meer over het
feit dat de Tata-groep, het grootste concern in het land, nu ook de
internationale telefoonmaatschappij en grote internet-provider VSNL heeft
kunnen verwerven, en dat de Reliance Group de Indiase oliemaatschappij IPCL
kon kopen. Door de mededinging bij de verkop van overheidsbedrijven beperkt
te houden, legt de Indiase overheid volgens Fernandes het fundament voor
grote private monopolies en maken de privatiseringen op die manier de
rijken nog rijker.

Onder druk van Fernandes en van andere kabinetsleden als minister van
Petroleum Ram Naik heeft premier Vajpayee verdere privatiseringsplannen
moeten uitstellen die dit jaar nog 10 miljard euro hadden kunnen opleveren.
De premier kon ook niet verhinderen dat de regionale
hindoefundamentalistische partij en enge BJP-bondgenoot Shiv Sena minister
van Energie Suresh Prabhu tot ontslag dwong. Prabhu had een agressief
privatiseringsbeleid gevoerd. Maar voordat hij maandag aan een buitenlandse
reis begon die hem naar Cyprus, Denmarken en Groot-Brittannië brengt, legde
premier Vajpayee er wel de nadruk op dat regeringsplannen voor de
economische hervormingen waarvan de privatiseringen deel uitmaken
onveranderd blijven en onomkeerbaar zijn. Vajpayee argumenteert dat de
regering moet doorgaan met de verkoop van overheidsbedrijven omdat vele
daarvan verlieslatend zijn en de overheid het geld nodig heeft om de
economische groei aan te zwengelen en te kunnen investeren in sociale
ontwikkeling. Ook het aantrekken van buitenlands kaptaal zou daarvoor
onontbeerlijk zijn.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2745   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift