Bespaar niet op internationale solidariteit, zeggen Belgische ngo's
‘Ontwikkelingssamenwerking is een klein budget met grote impact’

© Tineke Dhaese

© Tineke Dhaese
Dilara Karatas en Diana Burlacu
16 juli 2026 • 5 min leestijd
25% wil de Belgische regering besparen op ontwikkelingssamenwerking. Bij de start van nieuwe begrotingsonderhandelingen vestigen vertegenwoordigers van verschillende Belgische ngo’s de aandacht op de menselijke kost van die besparing. ‘Achter elke budgetlijn schuilen mensen.’
Internationale solidariteit staat wereldwijd onder druk. Sinds januari 2025 werd USAID, het Amerikaanse agentschap voor ontwikkelingshulp volledig ontmanteld. Begin 2025 besloot ook de Belgische regering om deze legislatuur een kwart van het budget voor ontwikkelingssamenwerking te schrappen.
Dat is een beslissing die mensenlevens kost, zeggen honderden Belgische ngo’s. Samen voerden ze op 14 juli actie in het kader van nieuwe begrotingsonderhandelingen. Onderzoek dat gepubliceerd werd in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet schat dat de Amerikaanse en Europese besparingen tot 5 miljoen kinderen jonger dan vijf jaar het leven kunnen kosten.
‘Begrotingskeuzes zijn nooit abstract’, zegt Griet Ysewyn, ontwikkelingsexpert bij 11.11.11, die aanwezig was tijdens de actie aan de Wetstraat in Brussel. Met 50 reusachtige portretten gaven de honderd ngo-vertegenwoordigers de mensen achter de cijfers een gezicht. ‘Achter elke budgetlijn schuilen mensen. Mensen die werken aan vrede, gezondheidszorg, onderwijs, voedselzekerheid, mensenrechten en klimaatrechtvaardigheid. Ook zij verdienen een plaats aan de onderhandelingstafel.’

Marie-Noël is één van hen. In Oost-Congo, waar rebellengroep M23 grote delen van de regio innam, helpt ze slachtoffers van seksueel geweld. In een moeilijke context van conflict en geweld blijft ze zoeken naar manieren om meisjes en vrouwen psychologische steun en gezondheidsondersteuning te geven. Haar organisatie Action d’Espoir krijgt daarbij steun van Memisa, dat inzet op gezondheidsondersteuning.
‘De klappen van de ontmanteling van USAID werden gevoeld in Oost-Congo’, vertelt Ysewyn van 11.11.11. ‘Onze partnerorganisaties konden van de ene dag op de andere geen overlevingspakketten en kits meer aanbieden aan meisjes die verkracht werden.’
Maar ook investeren in internationale solidariteit op lange termijn is belangrijk, zegt Ysewyn. ‘Dat betekent mensen in hun kracht herstellen, zodat die op hun beurt hun gemeenschap kunnen helpen.’
Zoals Tawfiq dat doet in Gaza. Met steun van partnerorganisatie Oxfam kweekt hij groentezaailingen voor meer dan 400 landbouwers in Gaza. Zo zorgt hij voor voedselzekerheid in de regio. Door Israëlische bommen werd zijn bedrijf volledig verwoest. Maar dankzij internationale steun kon hij zijn zaak herstellen en landbouwers met zijn zaailingen verder helpen.

Tawfiq kweekt groentezaailingen voor landbouwers.
Landbouwprojecten voor en door de gemeenschap
Ook Broederlijk Delen steunt projecten rond voedselzekerheid. Onder andere in Oeganda ondersteunt de organisatie boerenfamilies die werken aan voedselzekerheid via agro-ecologische landbouw. Daarbij draait het niet alleen om duurzame landbouwtechnieken, maar vooral om de vraag hoe boeren zelf de regie kunnen nemen over hun toekomst.
‘Als we iets doen, dan doen we dat in gemeenschap. Dat is veel krachtiger dan alleen’, vertelt Emile Arinaga, beleidsmedewerker bij Broederlijk Delen. In Oeganda stimuleert de organisatie boeren om zich in groepen te organiseren. Samen experimenteren ze met biopesticiden en biomeststoffen, leren ze van elkaar en verzamelen ze gegevens over welke technieken het best werken. Die samenwerking moet zich vervolgens verder verspreiden naar andere gezinnen in het dorp, zodat uiteindelijk een volledig dorp volgens dezelfde agro-ecologische aanpak werkt.
Zo ontstaat een zogenoemd Agroecology Model Village, waar een sterke gemeenschap niet alleen kennis deelt, maar ook meer invloed kan uitoefenen op het lokale beleid. ‘Zo proberen we het beleid en de praktijk samen te brengen’, zegt Arinaga.
‘We zijn niet veiliger als we ons terugplooien op onszelf.’
Daarnaast begeleidt Broederlijk Delen gezinnen bij het opstellen van een langetermijnplan voor hun landbouwbedrijf. Niet Broederlijk Delen beslist wat er moet gebeuren, maar de boeren zelf. ‘Het belangrijkste is dat de boer ownership heeft. Dat de hele familie ownership heeft”, zegt Arinaga. Volgens hem zijn zulke projecten duurzamer dan oplossingen die van buitenaf worden opgelegd. ‘Als zij hun eigen plan kunnen maken en zelf kunnen zeggen wat ze binnen drie jaar willen doen, dan is dat veel duurzamer dan als wij dat komen opleggen.’
Volgens Emile komt de besparing op een bijzonder ongelukkig moment. De aanpak, die de voorbije vijf jaar werd opgebouwd, begint volgens hem nu echt resultaten te tonen. ‘Nu staat het op een niveau dat het echt kan gaan lanceren’, zegt hij. Boeren passen technieken toe om erosie tegen te gaan, verbeteren hun oogsten en inspireren zo ook andere landbouwers uit de buurt. Op die manier kan de kennis steeds verder verspreid worden binnen de gemeenschap.
De impact van het klimaat
De gevolgen van een stopzetting zijn volgens hem tastbaar. Door steeds onregelmatiger wordende regenval zien boeren oogsten ook vaker mislukken. In zulke situaties zien gezinnen zich soms genoodzaakt om maaltijden over te slaan. ‘Wij kunnen ons niet voorstellen om een hele dag niet te eten’, vertelt Arinaga. Daarom noemt hij ontwikkelingssamenwerking ‘een klein budget, maar een grote impact’.
Ysewyn duidt ook op de globale impact van klimaatverandering. ‘Die verhalen lijken ver weg van ons, maar als je kijkt naar de hitte die we over ons heen krijgen en de bosbranden in Europa, dan voel je dat het niet aan de grenzen stopt. We zijn niet veiliger als we ons terugplooien op onszelf.’
Ontvang het beste van MO* rechtstreeks in je mailbox
Schrijf je nu in op onze gratis nieuwsbrieven en wij houden je op de hoogte van wat er gaande is in onze mondialiserende en snel veranderende wereld.
Word proMO*
Vind je MO* waardevol? Word dan proMO* voor slechts 4,60 euro per maand en help ons dit journalistieke project mogelijk maken, zonder betaalmuur, voor iedereen. Als proMO* ontvang je het magazine in je brievenbus én geniet je van tal van andere voordelen.
Je helpt ons groeien en zorgt ervoor dat we al onze verhalen gratis kunnen verspreiden. Je ontvangt vier keer per jaar MO*magazine én extra edities.
Je bent gratis welkom op onze evenementen en maakt kans op gratis tickets voor concerten, films, festivals en tentoonstellingen.
Je kan in dialoog gaan met onze journalisten via een aparte Facebookgroep.
Je ontvangt elke maand een exclusieve proMO*nieuwsbrief.
Je volgt de auteurs en onderwerpen die jou interesseren en kan de beste artikels voor later bewaren.
Per maand
€4,60
Betaal maandelijks via domiciliëring.
Meest gekozen
Per jaar
€60
Betaal jaarlijks via domiciliëring.
Voor één jaar
€65
Betaal voor één jaar.
Ben je al proMO*
Log dan hier in






