Hulporganisaties slaan alarm over toestand in Soedan

In een gezamenlijk rapport beschrijven Action Against Hunger, CARE International, International Rescue Committee, Mercy Corps en de Norwegian Refugee Council hoe de oorlog in Soedan gemeenschappen in een staat van hongersnood brengt. Mensen riskeren hun leven door actieve slagvelden over te steken om voedsel te produceren of te verhandelen.

Dodelijk proces

Het rapport documenteert hoe drie jaar oorlog en schendingen van het internationaal humanitair recht ‘de reis van voedsel van boerderijen naar markten en huizen hebben veranderd in een gevaarlijk en vaak dodelijk proces.’

Miljoenen mensen in de getroffen gebieden zoals Noord-Darfoer en Zuid-Kordofan moeten overleven met slechts één maaltijd per dag of minder. Gezinnen worden gedwongen maaltijden over te slaan, porties te verkleinen en soms zelfs bladeren of veevoeder te eten.

De Integrated Food Security Phase Classification (IPC) heeft al hongersnood bevestigd in delen van Soedan, met het risico dat de hongersnood zich naar andere gebieden uitbreidt. Meer dan de helft van de Soedanese bevolking heeft nu te maken met acute voedselonzekerheid – meer dan 10 miljoen mensen lijdt ernstige of extreme honger.

Mensenrechten

De situatie wordt verergerd door wijdverspreide schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder het gebruik van hongersnood als oorlogswapen en gerichte aanvallen op burgers en civiele infrastructuur, stelt het rapport. Het geweld, de gedwongen verplaatsingen en de belegeringstactieken hebben het Soedanese voedselsysteem systematisch ontmanteld. Boerderijen zijn verwoest, boeren gedood en markten ontwricht door aanvallen, sluitingen en uitbuitende belastingen.

Toch blijven de lokale voedselsystemen nog functioneren onder de extreme druk. Lokale, door de gemeenschap geleide initiatieven, waaronder vrouwengroepen, wederzijdse hulpgroepen, handelaren en gemeenschapscomités, helpen gezinnen te overleven, maar deze inspanningen staan steeds meer onder druk en kunnen niet voldoen aan de omvang van de behoeften.

Gezondheidszorg

Ook Artsen Zonder Grenzen spreekt van ‘diepgaande en verstrekkende schade van het meedogenloze geweld’, met ernstige gevolgen voor volksgezondheid. Het conflict verstoort vaccinatieprogramma's en systemen voor ziektebewaking, waardoor meer ziekten zich sneller verspreiden.

‘De internationale humanitaire respons – waaronder die van VN-agentschappen, met name in Darfoer – blijft bij lange na niet toereikend om vermijdbaar verlies van mensenlevens te voorkomen’, zegt Artsen Zonder Grenzen. ‘Bezuinigingen maken een toch al rampzalige situatie nog erger, waarbij de bevolking opnieuw de prijs betaalt: mensen sterven aan vermijdbare oorzaken omdat de Soedanese autoriteiten en de wereld hen niet te hulp schieten.’

Sinds april 2023 zijn meer dan tweeduizend mensen omgekomen bij 213 aanvallen op gezondheidsvoorzieningen in het hele land – in 2025 was Soedan volgens de WHO verantwoordelijk voor 82 procent van alle sterfgevallen wereldwijd als gevolg van aanvallen op de gezondheidszorg. In diezelfde periode heeft Artsen Zonder Grenzen 100 gewelddadige incidenten gedocumenteerd die gericht waren tegen het eigen personeel, ondersteunde voorzieningen en medische voorraden.