De wegwerpkinderen van de Sename

Het gonst van de geruchten over verwaarlozing, mishandeling en seksueel misbruik in Chileense opvangtehuizen, die via de Servicio Nacional de Menores (Sename) onder controle staan van het Chileense Ministerie van Justitie. Vorige zaterdag werd Daniel Ballesteros (17) door medebewoners doodgestoken in het opvangtehuis voor minderjarigen, ‘Til Til’, vlakbij de hoofdstad Santiago. Meermaals berichtte Ballesteros over verregaande bedreigingen; informatie die de opzichters systematisch negeerden.

Opvoeder klust bij als pooier

Rodrigo Paz, psychiater, behartigt als voorzitter van de organisatie Sofini de rechten van de kinderen die geplaatst zijn in de Sename-centra. “Vaak komen ze uit een thuissituatie waar geweld, alcohol- en drugmisbruik aan de orde van de dag zijn. Sommigen – waaronder Ballesteros – worden geplaatst na het plegen van een misdrijf. In de centra is er een absoluut gebrek aan dokters en psychiaters. De beperkte hoeveelheid beschikbare medicijnen wordt lukraak uitgedeeld. De gevallen van seksueel misbruik zijn niet bij te houden. Er is beeldmateriaal opgenomen van taxichauffeurs die letterlijk aanschuiven voor de deur van een centrum in Arica, om minderjarige meisjes op te pikken. Dit duidt op het bestaan van prostitutienetwerken, die bestaan bij gratie van de medeplichtigheid van de medewerkers van de Sename.”

Twee maanden geleden presenteerde Sofini beelden van medewerkers die kinderen hardhandig sloegen. De betrokken opvoeders blijken vandaag nog steeds in dezelfde functie voor Sename te werken.

De journalistieke onderzoeksinstelling Ciper bevestigde de vaststellingen, en deelde na het uitvoeren van een studie mee dat 25% van de geïnterneerde kinderen blootstaan aan een “hoog risico” op verwaarlozing en mishandeling. De onderzoeksinstelling concludeerde dat voor elke drie maanden dat een kind resideert in een centrum, een ontwikkelingsachterstand van een maand wordt opgebouwd.

Rodrigo Paz stelt bovendien niet alleen de schrijnende leefomstandigheden aan de kaak, maar viseert ook het algemene principe van de Sename-centra. “De centra zijn niets meer dan een vuilbak voor de levens van kansarme, gemarginaliseerde kinderen. Elke vorm van rehabilitatie met de familie wordt per definitie onmogelijk gemaakt, gezien de kinderen geplaatst worden zonder rekening te houden met de woonplaats van de familie. ” Paz eist dan ook voor een gevorderde hervorming van de Sename; en pleit er bovendien voor dat kinderen slechts in exceptionele gevallen naar de centra gestuurd mogen worden.

Rolando Melo, directeur van de Sename, reageerde “bedroefd” op het overlijden van Ballesteros, maar benadrukt dat gevallen van geweld in zijn rehabilitatiecentra zeldzaam zijn. Op de aantijgingen van Paz reageerde Melo kort, in een interview met CNN Chile: “Paz werkt niet bij de Sename. Hij is dus niet op de hoogte van onze werking. Zijn verklaringen zijn vals.”

Politieke beloften uit onverwachte hoek

Van de twee kandidaten die nog in de running zijn voor het presidentschap van de Republiek, reageerde enkel Evelyn Matthei, kandidaat voor de centrumrechtse Alianza, in een persconferentie op de recente gebeurtenissen. Zij stelde dat haar regering werk zal maken van een herstructurering van de Sename, indien zij wordt verkozen op 15 december.

Gedoodverfde winnaar van de verkiezingen, de centrumlinkse Michelle Bachelet, kinderarts van opleiding, liet reeds aan Sofini verstaan dat er geen geld is om veranderingen in de organisatie door te voeren.

Wereldwijd is Chili koploper in het interneren van minderjarigen; vandaag zijn dat er zo’n vijftienduizend.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur