Witte mensen gebruiken de “Blackface” om zwarte mensen te onderdrukken

Hoewel ik drie of vier keer ben geweest terwijl ik daar woonde, heb ik het nooit echt kunnen begrijpen. Het carnavalweekend is echter bijna heilig in Ninove, mét vrije dinsdag inbegrepen om te kunnen bekomen van de zotte en zatte maandagavond. Hoewel ik heel veel dingen verkeerd vind aan het concept, heb ik nooit iets gezegd, omdat de vrienden met wie ik opgroeide daar zo gelukkig van werden.

  • Michel wal (CC BY-SA 3.0) De Zwarten: Brusselse liefdadigheidsvereniging gesticht in 1876. Officiële naam : Koninklijk Werk der Wiegjes Princes Paola -conservatoire Africain. Stoet op 19 maart 2011 op de Grote Markt Michel wal (CC BY-SA 3.0)
  • © Youtube Carnaval Ninove in 2013 © Youtube
  • © Sabrine Ingabire/screenshot Facebook © Sabrine Ingabire/screenshot Facebook
  • Michel wal (CC BY-SA 3.0) De Zwarten: Brusselse liefdadigheidsvereniging gesticht in 1876. Officiële naam : Koninklijk Werk der Wiegjes Princes Paola -conservatoire Africain. Stoet op 19 maart 2011 op de Grote Markt Michel wal (CC BY-SA 3.0)

Ik zei niets over hoe er jaarlijks, tijdens een weekend, zoiets als een purge in Ninove ontstaat, waar alle moraliteit plots verdwijnt, waarbij mannen zich verkleden als vrouwen, en trots zeggen dat ze “janetten” zijn, alsof dat niet ontzettend beledigend is.

Ik zei niets over de minderjarige leerlingen die plots staan te kussen – of meer – met veel oudere studenten.

Ik zei niets over de mensen die elkaar bedriegen, en het elkaar allemaal vergeven, onder het mom van “het was carnaval”. Want carnaval maakt mensen gelukkig, en niet iedereen doet mee aan al die problematische dingen, en mensen die hiermee opgroeiden zien niet altijd in wat er verkeerd aan is.

Op papier is het ook een leuk concept: er is een stoet voor de kindjes, er is een kermis, en het is ook wel leuk om met zo veel verschillende generaties op straat te komen gedurende een weekend, en je gewoon te amuseren. Het klinkt echt leuk op papier. Dus zei ik nooit iets. Want mensen worden daar gelukkig van. En het is mijn plaats niet om mensen te beoordelen en hun geluk te ontnemen.

Vrolijk in blackface

Maar wat gebeurt er wanneer mijn geluk door carnaval wordt ontnomen? Wat gebeurt er, wanneer ik wakker word, en rustig door mijn newsfeed aan het scrollen ben, en plots die afschuwelijke foto’s zie?

Ik zag eerst foto’s van mijn oude vriendengroep, die zo mooi waren, verkleed als piraten. Ik zag een van de schepenen van Ninove praten over het geslaagde carnavalweekend. En plots zag ik die meisjes. Die witte meisjes, met zwarte verf op hun gezichten. Zo glimlachend, zo vrolijk, met hun blackface. En ik werd ziek.

Ik werd zo ziek, zo boos, zo teleurgesteld. Ik wou erover schrijven, maar de woorden ontbraken, omdat ik het gewoon niet begreep. Hoe, dacht ik dan, hoe zijn die meisjes ooit wakker geworden, denkend dat het een goed idee was?

Zich verkleden als “zwarten”? Zich verkleden als “negers”, zoals we nog zo vaak in Ninove genoemd worden? Kennen ze de geschiedenis van hun ras dan niet? De zwarte slaven, de kolonisatie van de Afrikaanse landen, de apartheid, de Jim Crow wetten?

En indien geschiedenis niet hun sterkste vak is, wat dan van het heden? Het institutioneel racisme dat verre van verdwenen is? De zwarte mannen die verkracht worden door witte politiemannen in Frankrijk, die verdrinken in Italië onder de blik van lachende witte mensen, die doodgeschoten worden door witte Amerikaanse politieagenten?

Jaarlijks, op Halloween, verschijnen er honderden, of misschien zelfs duizenden artikels, over waarom blackface niet mag. Het leek me altijd overbodig, anno 2017, omdat iedereen toch weet waarom het verkeerd is? Blijkbaar niet.

Blackface is een van de miljoenen tools die witte mensen hebben uitgevonden om zwarte mensen te onderdrukken, tot op vandaag.

Dus hier is de korte uitleg: in de 19de eeuw, wanneer racisme nog mainstreamer was dan nu, waren er witte mensen die zich graag verkleedden als zwarte mensen door verf op hun gezicht te zetten. Daarna, gaven ze een show, waarin ze stereotypen over zwarte mensen uitbeeldden. De witte mensen die naar die shows gingen, waren in veel gevallen nooit in contact gekomen met zwarte mensen, en dachten dus dat zwarten effectief zo waren. Dom, lui, gewelddadig. Of altijd dansend, joviaal, gelukkig. Zwarte mensen werden als inferieur afgestempeld, alsof ze geen echte mensen waren.

Het is dan ook veel makkelijker om slaven te hebben, als je gelooft dat het geen echte mensen zijn. Zij hadden geen gevoelens, of toch niet zoals witte mensen, dus was het oké om hen te slaan, hen te gebruiken, hen te behandelen als objecten. Ze vonden het niet erg om slaven te zijn, ze waren toch zo dom, en altijd zo gelukkig, die zwarten.

Blackface is een van de miljoenen tools die witte mensen hebben uitgevonden om zwarte mensen te onderdrukken, tot op vandaag.

Dit is dus de reden waarom witte meisjes die zich willen verkleden als “Hawaïaanse meisjes dat zwartgeblakerd zijn door te lang in de zon te liggen”, het beter niet doen, hoe grappig ze het ook vinden. Ik vond het een geweldig antwoord, “Hawaïaanse meisjes”, om geen “zwarte meisjes” te zeggen.

Maar alleen zwarte meisjes zijn donker genoeg zijn om ooit zo zwart te kunnen worden door de zon, toch? En misschien zijn er ook alleen zwarte mensen zo dom om zo lang onder de zon te blijven dat ze zwartgeblakerd zouden zijn. En misschien zijn alleen zwarte mensen zo inferieur dat je ze mag uitlachen door ze als kostuum te gebruiken voor carnaval.

Forza Brussel

Michel wal (CC BY-SA 3.0)

De Zwarten: Brusselse liefdadigheidsvereniging gesticht in 1876. Officiële naam : Koninklijk Werk der Wiegjes Princes Paola -conservatoire Africain. Stoet op 19 maart 2011 op de Grote Markt

Ik ging dit laten gaan. Ik ging hier geen woorden aan vuil maken, deels omdat ik de woorden niet kon vinden, deels omdat ik mij misschien minder moet aantrekken van wat er gebeurt in de enige stad die als grootste partij Vlaams Belang, dat ze hadden herdoopt tot “Forza Ninove”, verkoos in de laatste verkiezingen. En als we eerlijk zijn, is het enig ding dat nog belachelijker is dan het programma van Vlaams Belang, de naam “Forza Ninove”.

Maar dan zag ik dat er in Brussel, mijn mooie, multiculturele Brussel, de eerste thuis die ik had in België, er zoiets bestond als “De Zwarten, Les Noirauds”.

In 1876, minder dan een decennium voordat Leopold II eindelijk zijn eerste kolonie verwierf, in de vorm van Congo, besloten witte mensen zich als zwarten te verkleden en geld te gaan vragen aan rijke witten om hun crèche te redden van de bankroet. Omdat ze niet wisten hoe zwarten er effectief uit zagen, hebben ze hun gezicht dan maar zwart geverfd, en de rest ‘aan hun verbeelding overgelaten’. Toen al een problematisch gegeven, bestaat dat nu nog altijd.

Ik wil dit nu even eens herhalen, omdat het zo’n absurd gegeven is:

En dat geld steken ze dan in een zwarte pop. En er is een fanfare die mee rondloopt, om het wat vrolijker te maken.

Momenteel, in België, zijn er gedurende vier dagen, witte mensen die met een blackface rondlopen, en aan hun rijke witte medemensen geld vragen. En dat geld steken ze dan in een zwarte pop. En er is een fanfare die mee rondloopt, om het wat vrolijker te maken. En het is blijkbaar zo’n nobel gebeuren, dat zelfs de Manneken-Pis gedurende twee dagen – in dit geval 11 en 12 maart, ook verkleed is als een Zwarte.

De website van de stad Brussel vertelt dit op een luchtige toon, noemt het een “sympathiek initiatief.” ‘een sympathiek initiatief dat een woordje uitleg verdient omdat het anders misschien een beetje verkeerd begrepen wordt!’

Als ik dit niet verkeerd moet opnemen, dan weet ik niet waar ik wel boos om mag zijn. Ik voel mij diep vanbinnen niet alleen gekwetst, maar ook beledigd, dat dit nog altijd kan bestaan. Dat België dit actief promoot. Is dit geen belediging van de hele zwarte gemeenschap? Bovenop het koloniaal verleden? En welk nut heeft het om het Afrikaans museum in Tervuren te renoveren om het te “dekoloniseren”, als er zulke dingen nog door de overheid worden gesteund?

Gaan zwarte mensen dan aanbellen bij rijke witte burgers om hun geld te vragen? Is dit het beeld dat België van ons wil verspreiden? Is dit het beeld dat België van ons heeft? En als dit een “sympathiek initiatief” is, wat zijn dan “onvriendelijke initiatieven”?

Ik heb geen woorden hiervoor. Ik wou dat ik een punchline had, ik wou dat ik hier iets positiefs in kon zien, ik wou dat dit mij niet had doen wenen.

Maar dat heb ik niet. Ik ben hier gewoon moe van.

 

Sabrine is een rechtenstudente. Je kan haar volgen op: www.facebook.com/inga.sabrine.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2799   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur