Snelgids tot de ‘Fiestas Patrias’

Rood en wit, al wekenlang siert de Peruaanse tweekleur het ietwat grijze straatbeeld in Lima. Juli staat hier dan ook geboekstaafd als ‘Mes de la Patria’, de maand van het vaderland. Gestaag werd opgebouwd richting patriottische apotheose: de nationale feestdag waarop de 192ste verjaardag van Peru’s onafhankelijkheid gevierd werd. Die festiviteiten duurden nota bene twee dagen en konden op heel wat meer animo rekenen dan wat we in België gewend zijn.

Wim Van Rysselberge

MO*wereldbloggers
Stagiair in Lima
1 augustus 2013

Op 28 juli 1821 riep de Argentijnse generaal José de San Martin - net als Simon Bolivar een gevierd vrijheidsstrijder - de Peruaanse onafhankelijkheid uit in Huaura, een dorp ten noorden van Lima. ‘From this moment on Peru is free and independent by the free will of its peoples and by the justice of its cause which the Lord defends. Long live the fatherland! Long live Liberty! Long live Independence!’, sprak hij, allicht in het Castiliaans, op die memorabele dag. In realiteit was het wel nog drie jaar wachten op effectieve autonomie van koloniaal Spanje, maar goed, de datum was alvast gezet: 28 juli werd de Onafhankelijkheidsdag van de nieuwbakken republiek.

Daar bleef het niet bij, want ook 29 juli maakt deel uit van wat men de ‘Fiestas Patrias’ noemt. Jawel, een nationale feestdag die zich over twee dagen uitstrekt. Menig Belg zou ervoor bedanken, maar in Peru vormt dit tweeluik samen met Kerstmis de belangrijkste feestperiode van het jaar. Naast het obligatoire Te Deum, de toespraak van de president en de grote militaire parade, zijn de ‘vaderlandse feesten’ vooral een moment waarop burgers uit alle hoeken van het land samenkomen en hun nationalistische gevoelens ventileren. Enkele do’s en don’ts:

#1 Hang de vlag uit (of betaal)

Sinds begin juli ging de aanwezigheid van het ‘blanquiroja’, de nationale tweekleur, in het straatbeeld crescendo. Auto’s werden voorzien van feestelijke vlaggetjes, restaurants drapeerden hun zaak in rood en wit en naarmate de dagen vorderden, pronkte aan vrijwel elke voorgevel een vlag. Geheel spontaan zijn de vlijtig versierde huizen dus niet, want een burger die nalaat zijn tweekleur uit te halen, riskeert een straf van maar liefst 185 soles (zo’n 50 euro) - boetes die wel degelijk geheven worden.

 

#2 Eer de nationale (voetbal)helden

De nationale feestperiode is voor Peruanen het moment bij uitstek om hun revolutionaire leider José de San Martin eer te bewijzen, maar ook andere nationale helden en patriotten als Tupac Amaru, Bolivar, Pumacahua en Aguilar worden gelauwerd voor hun inspanningen en opofferingen tijdens de onafhankelijkheidsstrijd. Geen gebrek aan dat soort voorvechters trouwens, want quasi de helft van alle straatnamen in Lima verwijst naar een revolutionair of historische datum.

In dit voetbalgekke land is er echter niets dat het vaderlands gevoel zo kietelt als de ‘selección peruana’. Hoewel zo goed als kansloos in de WK-kwalificatiestrijd, wordt het nationale elftal hier een onvoorwaardelijke heldenstatus toebedeeld. Voetbal is het bindmiddel par excellence en dus besloot de staatszender op de nationale feestdag tot een integrale heruitzending van de recentelijk gewonnen kwalificatiewedstrijd tegen aartsrivaal Chili.

#3 Vermijd de bus

Er wordt wel eens geopperd dat de Fiestas Patrias evenveel geld in het laatje brengen als de kerstperiode. Veel werknemers krijgen in juli net als in december een soort ‘eindejaarsuitkering’ uitbetaald en dus kan er wat geld over de balk gesmeten worden. Iedereen tracht munt te slaan uit deze lucratieve periode.Scholen sluiten na de feestdagen ook één of twee weken, waardoor veel mensen ervan profiteren om te reizen. Dit resulteert in overvolle bussen tegen belachelijk hoge prijzen.

#4 Toast op de nationale keuken

In Peru staat feest boven alles gelijk aan lekker tafelen. De Peruaanse keuken is dan ook één van de meest gevarieerde in Zuid-Amerika en serveert van de beste gastronomie ter wereld. Het is een fascinerende cocktail van gerechten uit verschillende geografische regio’s waarop een eeuwenoude mix van Indiaanse, Spaanse en Afrikaanse kookkunst is losgelaten, afgekruid met wat meer recente Aziatische invloeden. Maar de Peruaanse keuken staat voor meer dan enkel lekker eten; ze symboliseert ook sociale integratie en speelt daarom een belangrijke maatschappelijke rol.

De vermaarde ceviche (rauwe vis gemarineerd in limoensap), aji de gallina (kip in pikante roomsaus), lomo saltado (een wokgerecht met rundvlees, groenten en frietjes), papa a la huancaína (aardappelschijfjes overgoten met een saus van kaas en mild pikante gele pepers) en papa rellena (gevulde gefrituurde aardappelen) zijn slechts een kleine greep uit het ruime culinaire aanbod. Ook gerechten die bij de Inca’s werden aangetroffen, zoals pachamanca (een variatie van vlees en groenten gekookt in een met hete stenen gevulde put) of cuy (gegrilde hamster), worden dezer dagen nog steeds bereid in de Peruaanse keuken.

Kortom: wie graag degusteert en openstaat voor iets nieuws, is in Peru meer dan op de juiste plaats. Toasten kan met een glas Pisco, de nationale alcoholische drank, of een Inca Kola, een populaire frisdrank met de smaak van bubbelgum.

#5 Luister naar de president

En terwijl u het glas heft, kunt u toehoren wat de president allemaal te vertellen heeft. Op Onafhankelijkheidsdag legt het staatshoofd in zijn ‘Mensaje a la Nación’ voor het parlement immers verantwoording af voor de vooruitgang van het land, een gebruik dat door José de San Martín zelf geïntroduceerd werd en waarvoor zakenlui naar het puntje van hun stoel schuiven. Hoe zal het land het komende jaar veranderen? In een uitgebreid discours bespiegelt de president de belangrijkste prestaties en uitdagingen van zijn administratie.

Dit jaar waren de kranten echter unaniem: de boodschap die Ollanta Humala - reeds twee jaar in het zadel - enkele dagen geleden debiteerde, was één van de lauwste en inhoudsloze in vele jaren. De president maakte geen enkele relevante aankondiging en excelleerde vooral in het hernieuwen van oude beloftes, zoals het streven naar meer sociale inclusie; een agendapunt waarvoor nog gigantisch veel werk op de plank ligt. Verder sprak hij sussende woorden voor al wie vreest dat de onrustwekkende context van de wereldeconomie gevolgen zal hebben voor de boomende Peruaanse economie. ‘Het is best mogelijk dat bepaalde signalen ons waarschuwen dat onze economische groei naar zijn einde loopt, hoofdzakelijk door de teruglopende export. Ik geloof echter dat Peru heeft wat nodig is om zich hiertegen te wapenen, dankzij de verhoogde internationale reserves, onze beperkte staatsschuld, de soliditeit van het Peruaanse financieel systeem en onze koopkrachtige middenklasse.’

LEES OOK

Wanneer wij in België genieten van een heerlijke kop dampende koffie, of dat nu thuis aan de keukentafel of in een gezellige koffiebar is, dan zijn daar een heel proces en een hoop werk aan vo
Welcome Collection (CC0)
De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) heeft opnieuw het besluit uitgesteld om de banden met de tabaksindustrie te verbreken.
Lou Gold (CC BY-NC 2.0)
Een onderzoeksrapport van Greenpeace brengt aan het licht hoe Belgische importeurs zich bevoorraden met illegaal hout uit Brazilië.
public domain (CC0)
De kans is groot dat de Pacifische regio opnieuw te maken krijgt met het weerfenomeen La Niña (het meisje). Alle klimaatmodellen wijzen in dezelfde richting.

Meest recent van Wim Van Rysselberge

Peruanen stapje dichter bij Europa
‘¡Nos vamos a Europa!’, reageerden enkele van mijn Peruaanse vrienden uitgelaten toen de Spaanse premier Rajoy in augustus aankondigde dat hij de Europese Commissie zou verzoeken om Peruanen en Col
Racisme in de prettige zin van het woord
Op een zonnige winterdag zat ik maar wat te dagdromen op een bus in Lima.
Wim Van Rysselberge
Mistvangers met een missie
In de eindeloze sloppenwijken van Lima, de miljoenenhoofdstad van Peru is toegang tot water geen vanzelfsprekendheid.
De schoonheid en het verdriet van de Peruaanse Andes
Elke miserabele stap is er één dichter bij het einddoel, herinner ik mezelf.